Një trupë e thjeshtë gjyqësore emigracioni në Romë konstatoi se zbatimi i Paktit Rama-Meloni për depozitimin në Shqipëri të emigrantëve nga vendet e treta që kanë si synim Italinë, është në kundërshtim me Konventën Europiane të të Drejtave të Njeriut dhe me marrëveshjet ndërkombëtare mbi emigracionin.
INFO
Por vendimi i Gjykatës Europiane, i detyrueshëm për zbatim në vendet anëtare, tkurr ndjeshëm numrin e vendeve, që mund të konsiderohen të sigurta. Për pasojë, qeveria italiane mund të gjendet përballë faktit që kampi në Shqipëri të mbetet thuajse bosh.
1- Gjykata e Romës: Të kthehen të gjithë emigrantët në Itali!
Gjykata e Romës ka dalë me një vendim lidhur me marrëveshjen Itali-Shqipëri për emigrantët. Media italiane ‘La Repubblica’ shkruan se gjyqtarët e seksionit të emigracionit në gjykatën e Romës kanë vendosur se të dymbëdhjetë emigrantët që u sollën në Shqipëri duhet të kthehen në Itali. Të gjithë. Që tani. Dhe kjo, pavarësisht se kërkesat e tyre për azil janë refuzuar nga Komisionet territoriale.
Me vendimin e 18 tetor, Gjykata e Romës nuk e konfirmoi ndalimin e të 12 emigrantëve nga Egjipti dhe Bangladeshi, të kapur më 13 tetor nga Guardia di Finanza dhe që u sollën në Gjadër dy ditë më parë, 16 tetor.
Sipas La Repubblica, ky vendim i Gjykatës së Romës bazohet në një vendim të Gjykatës së Drejtësisë Evropiane më 4 tetor për azil kërkuesit e vendeve të pasigurta.
Sipas vendimit të Gjykatës së Romës, Egjipti dhe Bangladeshi konsiderohen vende të pasigurta dhe për këtë arsye emigrantët duhet të qëndrojnë në Itali.
Në një deklaratë për mediat, kryetarja e seksionit Luciana Sangiovanni tha se emigrantët duhet të dërgohen në Itali.
“Ndalimet nuk u vërtetuan në zbatim të parimeve, të detyrueshme për gjyqtarët kombëtarë dhe për vetë administratën, të shpallura nga vendimi i fundit i Gjykatës Evropiane pas Vendimi paraprak i propozuar nga gjyqtari i Republikës Çeke Refuzimi për të vërtetuar ndalimin në strukturat dhe zonat shqiptare të barasvlershme me zonat kufitare ose tranzite italiane është për shkak të pamundësisë së njohjes së shteteve të origjinës së personave të ndaluar si “vende të sigurta”. Pasojë e moszbatueshmërisë së procedurës kufitare dhe, siç parashikohet nga protokolli, e transferimit jashtë territorit shqiptar të emigrantëve, të cilët kanë të drejtë të çohen në Itali”, tha kryetarja e seksionit.
Por, në 29 janar 2024, Pakti e kaloi testin e kushtetutshmërisë në Shqipëri, pasi 5 nga 9 anëtarët e Gjykatës Kushtetuese vendosën të bëhen “palaço”. Edhe pse respektimi i të drejtave të njeriut është një prej pikave thelbësore ku çalon Marrëveshja mes qeverisë së Shqipërisë dhe asaj të Italisë për emigrantët.
Në fakt, emigrantët në qendrat përtej kufirit nuk mund të qëndrojnë dhe as të lihen të lirë në territorin shqiptar. Këtë e ka përsëritur edhe kryeministri Edi Rama në intervistën e dhënë për Repubblica. Kështu emigrantët do të duhet të hipin sërish në një anije për t’u kthyer në Itali, në portin ku qeveria italiane vendos t’i lërë të zbarkojnë.
Më pas ata do të kenë 14 ditë nga dita e djeshme për të apeluar kundër refuzimit të kërkesës së tyre për azil tek të njëjtat gjyqtarë të seksionit të imigracionit, të cilët do ta vlerësojnë atë rast pas rasti. Por duke qenë se refuzimet janë njollosur nga procedurat kufitare të cilat tashmë janë të pazbatueshme, ka shumë të ngjarë që kërkesat për azil të rivlerësohen sipas procedurave të zakonshme që zgjasin më shumë.
Dhe kjo pavarësisht se mbledhja e djeshme e Komisioneve Territoriale refuzoi të gjitha kërkesat për mbrojtje ndërkombëtare, duke i hapur kështu rrugën transferimit të të dymbëdhjetëve në rrethin e dytë të paraburgimit: CPR me 144 vende (deri më 24. janë gati).
Seksioni i migracionit i Gjykatës së Romës e konsideroi të pavlefshme mbajtjen në kampin e Gjadrit të 10 shtetasve nga Bangladeshi dhe 6 të tjerëve nga Egjipti, dy vende të konsideruara jo të sigurta, nga një vendim i Gjykatës së Drejtësisë evropiane dy javë më parë.
“Prandaj autoritetet italiane kanë për detyrë të kthejnë të arrestuarit në Itali dhe t’i lejojnë ata të ushtrojnë të drejtën e azilit në territorin italian”, sqarojnë avokatët Silvia Calderoni, Paolo Iafrate dhe Arturo Salerni, të cilët po ndihmojnë një shtetas Bangladesh të 12 të ndaluar në Gjadër.
Përpjekja për të përshpejtuar mohimin e azilit, ndonëse e lejuar nga procedurat e shpejta, por asnjëherë kaq shpejt, sipas deputetëve të opozitës që hynë në burgjet shqiptare, ishte një lëvizje për të komplikuar veprimin e grabitësve.
Dhe për të shmangur ndoshta udhëtimin e parë të anijes qendrore Libra përtej Jonit dhe Adriatikut, i cili zgjati dy ditë dhe kushtoi rreth 20 mijë euro për emigrant në një operacion që në total peshon mbi një miliardë shtetin italian në 5 vjet, ishte një dështim i plotë. Nga 85 të shpëtuar në det nga katër varka, vetëm 16 u dërguan në anijen 13-vendëshe të Marinës. Dy të mitur të tjerë janë kthyer mbrapsht sapo kanë mbërritur në portin e Shëngjinit. Monitorimi i cenueshmërisë më pas përjashtoi dy të tjerë. Dhe sot ka mbërritur “jo” për ndalimin e të dymbëdhjetëve të fundit. Qendrat shqiptare me mijëra vende që funksionojnë që nga 13 tetori mund të mbeten bosh.
02-Emigrantët “zbulojnë” kapitullimin e Kushtetueses
Një trupë e thjeshtë gjyqësore emigracioni në Romë konstatoi se zbatimi i Paktit Rama-Meloni për depozitimin në Shqipëri të emigrantëve nga vendet e treta që kanë si synim Italinë, është në kundërshtim me Konventën Europiane të të Drejtave të Njeriut dhe me marrëveshjet ndërkombëtare mbi emigracionin.
Këtë të Premte, një treshe gjyqtarësh në kryeqytetin italian vendosën se 12 emigrantët e parë të “depozituar” në Gjadër më herët gjatë kësaj jave, duhet të transferohen menjëherë në Itali, ku do të ndjekin procedurat rutinore për azil-kërkim.
Ky vendim ishte një goditje e fortë për paktin e shumë-debatuar, të nënshkruar mes kryeministrit shqiptar, Edi Rama dhe homologes së tij italiane, Xhorxhia Meloni.
Pakti kishte shumë pika të dyshimta, si për procedurën e ndjekur, ashtu edhe për aspekte të zbatimit të tij, sidomos sa i përket respektimit të të drejtave të njeriut.
Por, në 29 janar 2024, Pakti e kaloi testin e kushtetutshmërisë në Shqipëri, pasi 5 nga 9 anëtarët e Gjykatës Kushtetuese vendosën të bëhen “palaço” . Në favor të Paktit votuan Holta Zaçaj, Fiona Papajorgji, Gent Ibrahimi, Marjana Semimi e Sandër Beci. Ndërsa kundër votuan Marsida Xhaferllari, Ilir Toska, Sonila Bejtja dhe Elsa Toska.
Në vendimin nr. 2, viti 2024, Gjykata Kushtetuese e Shqipërisë shprehej:
“Nën këtë analizë, Gjykata çmon se përcaktimet e Protokollit për Migracionin nuk sjellin kufizime të të drejtave dhe lirive të njeriut, pasi standardet minimale të KEDNJ-së, …janë të zbatueshme. ….Gjykata vë në dukje natyrën universale dhe karakterin detyrues të KEDNJ-së dhe akteve të tjera ndërkombëtare të ratifikuara dhe pranuara nga të dyja shtetet, atij shqiptar dhe italian, të cilat gjejnë zbatim edhe në rastin konkret…”.
Ndërkohë, për gjykatën e emigracionit në Romë, mbajtja e emigrantëve të paligjshëm që vijnë nga “vende jo të sigurta” në kampet në Shqipëri nuk i shpëton ata nga diskriminimi. Sipas gjyqtarëve italianë, statusi i lirisë së këtyre emigrantëve mund t’u jepet vetëm nëse janë në Itali.
Në fjalë më të thjeshta, Pakti Rama-Meloni nuk plotëson kriteret minimale të të drejtave të njeriut për emigrantët, totalisht më ndryshe nga ajo që u rrekën të mbronin shumica e gjyqtarëve kushtetues shqiptarë.
Respektimi i të drejtave të njeriut është një prej pikave thelbësore ku çalon Marrëveshje mes qeverisë së Shqipërisë dhe asaj të Italisë për emigrantët.
Një tjetër aspekt, ai i “cedimit” të territorit sovran shqiptar në favor të autoriteteve italiane, u konsiderua e rregullt nga shumica e gjyqtarëve kushtetuese.
Pakti, i shkruar e zezë mbi të bardhë, parashikonte që, të paktën për një periudhë 5-vjeçare, në dy copa territori, në Shëngjin dhe në Gjadër, të ketë juridiksion shteti Italian. Në ato dy zona, të cilat do të shërbejnë si qendra pritje për azil-kërkuesit në Itali, do të veprojë ligji Italian, si edhe do të ketë ushtri dhe polici italiane.
Praktikisht, ato territore do të jenë “italiane”.
Por, Gjykata Kushtetuese e sheh më ndryshe. Më saktë, 5 nga 9 gjyqtarët, “ushtarë të bindur” të pushtetit të Ramës, arritën në konkluzionin se “nuk ka shkelje të sovranitetit” në atë Marrëveshje.
Në vendim e marrë në 29 Janar 2024, Kushtetuesja shprehet:
“Për shkak të pozicionit që zë Protokolli për Migracionin në hierarkinë e akteve në rendin juridik shqiptar, pavarësisht se kjo marrëveshje i mundëson shtetit italian të ushtrojë juridiksion mbi migrantët, përfshirë azilkërkuesit, parashikimet e saj nuk përjashtojnë juridiksionin e shtetit shqiptar në nivel kushtetues dhe konventor për mbrojtjen e të drejtave dhe lirive themelore të njeriut”.
Në fakt, Marrëveshja e thotë troç se në kampet e refugjatëve në Shëngjin dhe Gjadër do të veprojë ligji Italian dhe vetëm Italian.
Këtë e pranon edhe vetë Gjykata Kushtetuese, kur deklaron se Kolegji “vëren se, de facto, zonat e parashikuara në Protokollin për Migracionin do të përdoren nga autoritetet italiane për shqyrtimin sipas legjislacionit italian të kërkesave për azil të migrantëve që synojnë të hyjnë në Itali…”.
E, megjithatë, sërish shumica prej 5 anëtarësh e Gjykatës Kushtetuese, thotë se: “Protokolli për Migracionin nuk e kufizon shtetin shqiptar në ushtrimin e juridiksionit të tij në nivel kushtetues dhe konventor (Konventa Europiane e të Drejtave të Njeriut)”.
I njëjti vendim ka edhe disa paragrafë të tjerë përsiatjeje, ku edhe vetë gjyqtarët kushtetues duket se e kanë pasur të vështirë të konfirmojnë trillin e Ramës me “motrën Meloni”.
