Donald Trump është kthyer me të vërtetë dhe me fuqi të shtuara në garën elektorale në SHBA. Republikani do të jetë sërish kandidati presidencial i partisë së tij. Me kapitullimin e konkurrentes së tij të fundit të brendshme në garë, Nikki Haley, 77-vjeçari ka siguruar para kohe kandidaturën e partisë së tij për zgjedhjet e nëntorit. Me gjithë skandalet dhe kundër çdo logjike politike, ai ka një shans real për të hyrë në Shtëpinë e Bardhë për herë të dytë. Nëse ai ka sukses, Shtetet e Bashkuara dhe bota mund të përgatiten për një Donald Trump të lëshuar: më të sigurt dhe të pamëshirshëm se kurrë.
Trump 2.0
Republikani ka thyer tashmë pothuajse çdo konventë në mandatin e tij të parë në detyrë, shkaktoi trazira serioze ndërkombëtare dhe e solli sistemin kushtetues të SHBA në prag të kolapsit. Që atëherë, ai i ka mbijetuar i padëmtuar një mori skandalesh, aferash dhe fatkeqësish ligjore që do t’i kushtonin dikujt tjetër karrierën e tyre politike shumë kohë më parë. Në një mandat të ri në detyrë, ai nuk duhet të shmangë më kalimin e kufijve të mëtejshëm ose thyerjen e tabuve. Dhe Trump nuk do të ketë më shumë republikanë të moderuar në krah të tij që mund të veprojnë si zë i arsyes kur është e nevojshme, por do të mbledhë konservatorë, radikalë rreth tij, të cilët vetëm do ta inkurajojnë atë të marrë pozicione ekstreme. Një gjë për të cilën nuk mund ta akuzoni Trump është se ai fsheh se kush është, çfarë mendon dhe çfarë planifikon të bëjë. Amerikanët e dinë saktësisht se çfarë do të marrin nëse votojnë për të. Ai ka njoftuar, për shembull, se do të dëbojë emigrantët nga vendi në shkallë të gjerë, do të pastrojë aparatin shtetëror dhe do të hakmerret ndaj kundërshtarëve të tij politikë që donin ta sulmonin. Ai flirton me faktin se dëshiron të jetë “diktator” vetëm në ditën e parë të mandatit të dytë në detyrë, por në fakt SHBA-të mund të zhvillojnë tipare autokratike nën të. Dhe ndërkombëtarisht? Trump kërcënon hapur se do t’i kthejë shpinën NATO-s, do t’i japë fund ndihmës për Ukrainën dhe do t’i japë Presidentit rus Vladimir Putin një dorë të lirë në misionin e tij imperialist në fqinjësi. Edhe nëse Trump humb zgjedhjet, SHBA-të kërcënohen me krizë: pasi Trump luftoi në çdo mënyrë rezultatin e zgjedhjeve presidenciale të vitit 2020 dhe refuzoi një transferim paqësor të pushtetit. Nuk është e parashikueshme që ai do të pranonte humbjen këtë herë, me pasoja ndoshta dramatike për të ardhmen e tij dhe zhvillimet politike në vend.
Momenti kur fati i Trumpit varej në balancë
Një vështrim prapa. Ishte një moment i shkurtër kur dukej sikur Donald Trump kishte përfunduar politikisht përgjithmonë: Kur më 6 janar 2021, mbështetësit e Presidentit të atëhershëm të SHBA tejkaluan barrierat, rrahën oficerët e policisë dhe sulmuan dhunshëm ndërtesën e parlamentit, ndërsa Trump shikonte duarkryq. Për një kohë të shkurtër u duk sikur republikani e kishte skualifikuar veten përgjithmonë nga mbajtja e ndonjë posti shtetëror. Sulmi i paprecedentë ndaj demokracisë amerikane që la disa njerëz të vdekur, i nxitur nga presidenti aktual dhe përpjekja e tij flagrante për të përmbysur një rezultat zgjedhor, dukej si fundi shqetësues i një karriere politike që është e pashembullt. Pas sulmit, edhe shoqëruesit besnikë fillimisht u distancuan nga Trump. Për një moment u duk sikur Partia Republikane do të shkëputej nga frontmeni i saj dhe Trump do të zhdukej në një rëndësi politike. Por shumë mbështetës të Trump-it qëndruan fort pas burrit, të cilin ndonjëherë verbërisht e idhullojnë. Dhe duke pasur parasysh ndikimin e tij mbi bazën, njëri pas tjetrit nga struktura e partisë u kthyen në anën e Trump. Disa me grusht të shtrënguar në xhepa, por të shtyrë nga frika e hakmarrjes nga baza e Trump, e cila mund t’u kushtojë atyre mandatin e tyre politik.
Sot, Trump e ka partinë e tij më shumë nën kontroll se kurrë, siç tregon fitorja e tij në zgjedhjet paraprake. Baza republikane i dha atij një sukses pas tjetrit: një triumf që përndryshe arrihet vetëm nga zyrtarët aktualë që konkurrojnë pa konkurrencë të vërtetë.
E paprekshme
Trump dikur bëri shaka: “Unë mund të qëndroja në mes të Avenue Fifth dhe të qëlloja dikë dhe nuk do të humbisja asnjë votues”. Deklarata e fillimit të vitit 2016 tani rezonon në mënyrë të veçantë. Gjatë tetë viteve të fundit, Trump ka dëshmuar se asgjë, absolutisht asgjë, nuk mund ta dëmtojë atë politikisht. Jo parullat seksiste apo raciste, jo fyerjet ndaj grave, myslimanëve, emigrantëve, invalidëve, veteranëve, jo gënjeshtrat, apo kaosi gjatë kohës së tij në detyrë. Trump është i vetmi president në historinë e SHBA-së që përballet me dy procedura të shkarkimit gjatë kohës së tij në Shtëpinë e Bardhë. Ai i mbijetoi dhe reagoi fuqishëm edhe këtyre qëndrime zyrtare me pasoja të mundshme të rënda deri edhe penale.
Ai tani është akuzuar për katër raste penale. Përmbajtja mbulon një gamë mahnitëse: nga fshehja e pagesave të parave të heshtura deri te e një yll porno në tentativë për mashtrim zgjedhor dhe komplot kundër SHBA. Asnjëherë më parë në historinë e SHBA-së një ish-president nuk është akuzuar për një krim. Trump akuzohet për krime në 91 raste.
Kjo nuk është e gjitha. Ish-presidenti sapo është dënuar të paguajë dëmshpërblim prej më shumë se 400 milionë dollarësh në dy çështje civile. Për shkak të praktikave të dyshimta të biznesit dhe për shkak se ai sulmoi, abuzoi seksualisht dhe më vonë shpifi ndaj një gruaje në një dyqan luksoz në vitet 1990. Gjatë fushatës zgjedhore të vitit 2016, Trump bëri bujë me një deklaratë vulgare se ai mund t’i prekte gratë kudo, përfshirë edhe midis këmbëve. Amerikanët ende e zgjodhën president. Fakti që ai tashmë është vënë përgjegjës në gjykatë për abuzim seksual nuk duket të jetë pengesë për shumëkënd që ta votojnë sërish.
Të gjitha akuzat dhe procedurat e ndjekies e dënimeve ligjore nga gjykata nuk i kanë bërë asnjë dëm republikanit deri më tani. Përkundrazi: Trump e ka bërë një disiplinë kyçe të kthejë çdo akuzë ligjore dhe të mobilizojë mbështetësit dhe të mbledhë donacione. Ai e ka përsosur rolin e dëshmorit të përndjekur nga kundërshtarët e tij politikë.
Një rikthim pothuajse historik në Shtëpinë e Bardhë?
Njeriu që, si presidenti i 45-të i Shteteve të Bashkuara, kërcënoi të tërhiqej nga NATO, donte të blinte Grenlandën dhe sugjeroi luftën kundër koronavirusit duke injektuar zbardhues në trupin e njeriut, mund të ngjitet sërish në zyrën më të fuqishme në botë. Shanset e Trump për t’u bërë presidenti i 47-të i SHBA-së nuk janë të këqija. Sondazhet parashikojnë një garë të ngushtë kundër presidentit aktual demokrat Joe Biden dhe së fundmi e kanë parë Trump në një epërsi të ngushtë shumicën e kohës. Në Shtetet e Bashkuara, dikush mund të jetë president për dy mandate, qoftë të njëpasnjëshme apo jo. Megjithatë, ka pasur vetëm një president në historinë e SHBA-së që u kthye në Shtëpinë e Bardhë për herë të dytë pas një ndërprerjeje: Grover Cleveland në shekullin e 19-të. Nëse Trump arrin të kthehet, ai do të kishte vetëm katër vjet atje. Megjithatë, Trump ka dëshmuar në mandatin e tij të parë se kjo është koha e mjaftueshme për ta kthyer vendin dhe botën në drejtim tjetër duke ndryshuar edhe më tej gjeopolitikën dhe raportet e reja të krijuara në rendin e ri botëror nga superfuqitë e kohës.
Amerikanët do të dinë të zgjedhin midis Biden dhe Trump dhe do të vendosin me votën e lirë për presidentin e tyre të ardhshëm në Shtëpinë e Bardhë.
