Historike: Luana Bajrami – aktorja shqiptare që fitoi Oscar-in 2026

Në një mbrëmje historike të 15 marsit 2026, gjatë ceremonisë së 98-të të Çmimeve Oscar, filmi i shkurtër “Two People Exchanging Saliva” (Dy njerëz që shkëmbejnë pështymë) fitoi çmimin për Filmin më të Mirë të Shkurtër me Aksion Live.

Për herë të parë, një aktore me origjinë shqiptare nga Kosova, Luana Bajrami, u ngjit në skenën më prestigjioze të kinemasë botërore. Çmimi u nda në mënyrë të pazakontë mes dy filmave – “Two People Exchanging Saliva” dhe “The Singers” – një ngjarje e rrallë që e bëri momentin edhe më të paharrueshëm.

Filmi, një prodhim franko-amerikan i shkruar e regjisuar nga Natalie Musteata dhe Alexandre Singh, zhvillohet në një shoqëri distopike absurde ku puthja është shpallur krim i rëndë. Në vend të afeksionit, transaksionet njerëzore kryhen me shuplaka në fytyrë.

Luana Bajrami interpreton rolin kryesor të Malaise-së, një shitëse dyqani që zhvillon një lidhje të ndaluar me një kliente, duke sfiduar ligjet e ftohta të asaj bote.

Me stil bardh e zi dhe ton satirik, vepra eksploron theme të thella, shtypjen e dëshirës, lirinë personale dhe absurditetin e kontrollit shoqëror. Prodhimi u mbështet edhe nga emra të mëdhenj si Isabelle Huppert e Julianne Moore (executive producers) dhe fitoi vëmendje në mbi 70 festivale para suksesit në Hollywood.

Luana Bajrami, e lindur në Pleshinë të Ferizajt, u zhvendos e re në Francë ku nisi karrierën si aktore fëmijë. Ajo u bë e njohur ndërkombëtarisht me rolin në “Portrait of a Lady on Fire” të Céline Sciamma-s, një film i vlerësuar gjerësisht. Në moshë të re, Luana u bë edhe regjisore: filmi i saj debutues “The Hill Where Lionesses Roar” u shfaq në seksionin Directors’ Fortnight të Kanës, duke trajtuar jetën e të rinjve në Kosovë me sinqeritet tronditës. Karriera e saj dëshmon një rrugëtim të jashtëzakonshëm – nga rrënjët kosovare te skena globale.

Ky sukses i saj nuk është vetëm personale, ajo është simbol i talentit dhe këmbënguljes së artistëve shqiptarë.

Presidentja Vjosa Osmani e përshëndeti Bajramin si “përfaqësuese të talentit, vendosmërisë dhe besimit të brezit të ri kosovar”. Suksesi i saj hap dyer për breza të tjerë, duke treguar se origjina shqiptare mund të shkëlqejë në majat më të larta. Duke treguar edhe një herë se çfarë mund të arrijnë artistët tanë kur talenti takon mundësinë.