Vlora do të bëhet ! Investimet gjigande në Vlorë dhe përplasja midis zhvillimit ekonomik dhe kundërshtimeve lokale. Një investim prej 4 miliard eurosh përbën një injektim të konsiderueshëm kapitali në ekonominë shqiptare. Në të njëjtën kohë, transparenca, respektimi i ligjit, mbrojtja e pronës private dhe garantimi i të drejtave të qytetarëve, parime të panegociueshme.
Vlora do të bëhet !
Investimet Strategjike gjigande në Vlorë dhe përplasja midis zhvillimit ekonomik dhe kundërshtimeve lokale
Shqipëria ndodhet përballë një mundësie të rëndësishme zhvillimi ekonomik. Një investim prej qindra milionë eurosh, i kombinuar me aeroportin e ri të Vlorës dhe potencialin e jashtëzakonshëm turistik të rajonit, mund të transformojë jo vetëm ekonominë e zonës, por edhe pozicionin e vendit në tregun ndërkombëtar të turizmit.Në të njëjtën kohë, transparenca, respektimi i ligjit, mbrojtja e pronës private dhe garantimi i të drejtave të qytetarëve duhet të mbeten parime të panegociueshme.
Nga informacionet e bëra publike së fundmi, zona e Vlorës pritet të jetë skena e një prej investimeve më të mëdha turistike në historinë moderne të Shqipërisë. Bëhet fjalë për një projekt me vlerë të raportuar prej rreth 4 miliard eurosh në Zvërnec, Vlorë, i cili synon ndërtimin e një resorti turistik të standardeve shumë të larta, që sipas promovuesve të tij mund të renditet ndër resortet më cilësore jo vetëm në Ballkan, por edhe më gjerë.
Ky projekt ka ngjallur debate, entuziazëm, por edhe kundërshtime, duke krijuar një situatë ku përplasen interesa ekonomike, sociale, politike dhe gjeopolitike.
Çështja e pronësisë private, një nga elementët më të rëndësishëm të kësaj historie lidhet me statusin juridik të tokës ku parashikohet zhvillimi i investimit.
Një investim prej 4 miliard eurosh përbën një injektim të konsiderueshëm kapitali në ekonominë shqiptare.Për një ekonomi si ajo e Shqipërisë, investime të kësaj përmase kanë ndikim të drejtpërdrejtë në sektorin e ndërtimit, sektorin e transportit, furnizuesit lokalë, industrinë e shërbimeve, tregun e punës dhe të ardhurat fiskale.
Sipas informacionit, sipërfaqja e tokës është pronë private dhe është blerë nga investitorët përmes transaksioneve me pronarët e ligjshëm të truallit dhe projekti mbështetet mbi një bazë themelore të ekonomisë së tregut siç është e drejta e pronës private dhe liria e individëve për të disponuar pasurinë e tyre sipas ligjit.
Në një shtet demokratik, respektimi i pronës private është një nga shtyllat kryesore të zhvillimit ekonomik dhe të sigurisë juridike për investitorët vendas e të huaj.
Dimensioni ekonomik i investimit
Një investim prej 4 miliard eurosh përbën një injektim të konsiderueshëm kapitali në ekonominë shqiptare.Për një ekonomi si ajo e Shqipërisë, investime të kësaj përmase kanë ndikim të drejtpërdrejtë në sektorin e ndërtimit, sektorin e transportit, furnizuesit lokalë, industrinë e shërbimeve, tregun e punës dhe të ardhurat fiskale.
Vetëm faza e ndërtimit pritet të gjenerojë mijëra vende pune direkte dhe indirekte, duke krijuar mundësi punësimi për specialistë, inxhinierë, teknikë, operatorë, furnitorë dhe kompani të shumta shqiptare.
Punësimi dhe ndikimi social
Sipas të dhënave që qarkullojnë publikisht, gjatë ndërtimit të resortit mund të angazhohen deri në 10 mijë persona. Edhe nëse ky numër ndryshon gjatë realizimit të projektit, mbetet e padiskutueshme se bëhet fjalë për një potencial të rëndësishëm punësimi.Në një rajon ku shumë të rinj vazhdojnë të emigrojnë për shkak të mungesës së mundësive ekonomike, investime të kësaj natyre mund të krijojnë arsye konkrete për të qëndruar dhe punuar në Shqipëri.
Efekti në Prodhimin e Brendshëm Bruto
Mbështetësit e projektit argumentojnë se, pasi të jetë plotësisht funksional, investimi mund të ndikojë ndjeshëm në rritjen ekonomike të vendit.Vlerësimet që flasin për një ndikim prej 3 deri në 4 për qind në PBB janë ambicioze dhe do të kërkonin studime të detajuara ekonomike për t’u konfirmuar. Megjithatë, është e qartë se çdo projekt turistik i përmasave të tilla mund të rrisë fluksin e turistëve, konsumin, investimet shtesë, të ardhurat nga taksat dhe të ardhurat nga eksporti i shërbimeve turistike.
Aeroporti i Vlorës dhe efekti zinxhir
Një faktor tjetër me rëndësi është afërsia e projektit me Aeroportin Ndërkombëtar të Vlorës dhe në ekonominë moderne turistike, infrastruktura e transportit është vendimtare.Kombinimi i një aeroporti të ri me kapacitete ndërkombëtare dhe i një resorti të standardeve të larta mund të krijojë një efekt zinxhir zhvillimi që prek të gjithë rajonin.Kjo do të ndikonte jo vetëm në fshatrat përreth siç janë Zvërneci, Narta dhe Akërnisë, por edhe në zonën e Vlorës.
Rritja e vlerës së pronës
Historikisht, investimet e mëdha turistike kanë sjellë rritje të ndjeshme të vlerës së pasurive të paluajtshme në zonat përreth.Nëse projekti realizohet sipas planit, pronat në zonën e Vlorës mund të fitojnë vlerë të shtuar për shkak të kërkesës më të lartë, zhvillimit të infrastrukturës, rritjes së numrit të turistëve dhe zgjerimit të aktiviteteve ekonomike.Për banorët vendas kjo mund të përkthehet në pasuri më të madhe dhe mundësi të reja biznesi.
Protestat dhe kundërshtimet
Nga ana tjetër, projekti ka hasur edhe kundërshtime.Në një shoqëri demokratike, protestat janë një e drejtë legjitime e qytetarëve. Megjithatë, është e rëndësishme që çdo pretendim, qoftë nga mbështetësit apo kundërshtarët e projektit, të mbështetet në fakte dhe dokumente.
Nëse ka persona që pretendojnë të drejta mbi territorin ku zhvillohet projekti, këto pretendime duhet të shqyrtohen nga institucionet kompetente. Por nëse, nga ana tjetër, rezulton se nuk ekzistojnë të drejta pronësie të dokumentuara mbi sipërfaqet përkatëse, atëherë debati duhet të zhvillohet mbi baza të tjera dhe jo mbi pretendime të paprovuara.
Pretendimet për ndikime të jashtme.
Një pjesë e debatit lidhet me pretendime se pas kundërshtimeve mund të qëndrojnë interesa të jashtme ekonomike apo politike.Janë ngritur akuza se individë apo grupe të caktuara mund të kenë interes për të penguar realizimin e projektit, duke pasur parasysh konkurrencën që një destinacion i ri turistik mund të krijojë në rajon.Një nga shtetet që nuk është e interesuar për zhvillimin e turrizmit në Shqipëri është shteti Grek pasi investime të këtyre përmasave do ta zbehnin ndjeshëm rolin e Greqisë në fushën e turizmit pasi Shqipëria shihet si një vend që në të ardhmen do të jetë në avangard të ofrimit të shërbimeve turistike në fushën e turizmit. Qarkullojnë informacione qarqe të caktuara irredentiste të shtetit grek qëndrojnë mbrapa protestës së fundit të banorëve të Zvërnecit duke u paguar këtyre të fundit madje edhe transportin e organizuar me autobuza nga Greqia në Shqipëri me qëllim dizinformimin dhe orientimin e komunitetit lokal drejt një kundërshtimi të projektit gjigand.
Roli i Policisë së Shtetit
Sipas raportimeve, në përplasjet e ndodhura së fundmi me banorët e Zvernecit, ka qenë e pranishme edhe Policia e Shtetit.
Në situata të tilla, detyra e policisë është garantimi i rendit publik, mbrojtja e jetës dhe pronës, si dhe respektimi i ligjit për të gjitha palët dhe duhet theksuar se roli i Policisë së Shtetit ka qenë korrekt në situatën e fundit.Situata ka degraduar nga veprimet aspak profesionale të efektivëve të Policisë private që jashtë çdo kopetence ligjore kanë dhunuar një protestues paqësor duke e marrë zvarrë dhe duke i shkaktuar lëndime trupore.
Vlen për t’u theksuar edhe reagimi i menjëhershëm i Strukturave të Policisë së Shtetit duke arrestuar 3 punonjës të Policisë Private për veprimet e kundërligjshme nga ana e tyre.
Një reagim ka ardhur edhe nga përfaqësuesit e palës investitore, e cila nga ana e saj ka ndërprerë çdo marrëdhënie kontraktuale me Policinë Private dhe duke i bërë thirje organeve ligjzbatuese për vendosjen përpara përgjegjësisë penale për të gjithë efektivët e Policisë Private për dhunën e shkaktuar ndaj protestuesve paqësorë të Zvërnecit. Gjithashtu Kompania “Zvërnec South Adriatic Development” në reagimin e saj i ka kërkuar ndjesë banorëve për veprimet jo ligjore të efektivëve të Policisë Private dhe rithekson se marrëdhënia dhe komunikimi i vazhdueshëm me komunitetin është thelbësore për investitorët dhe se mbeten të angazhuar të bashkëpunojnë me të gjithë banorët e respektuar të Zvërnecit.
Një rol aktiv për krijimin e fryme paqësore dhe bashkëpunuese midis banorëve të zonës dhe investitorëve të projektit gjigand turistik, kanë luajtuar dhe strukturat lokale të Bashkisë Vlorë.
Përfundim
Shqipëria ndodhet përballë një mundësie të rëndësishme zhvillimi ekonomik. Një investim prej qindra milionë eurosh, i kombinuar me aeroportin e ri të Vlorës dhe potencialin e jashtëzakonshëm turistik të rajonit, mund të transformojë jo vetëm ekonominë e zonës, por edhe pozicionin e vendit në tregun ndërkombëtar të turizmit.Në të njëjtën kohë, transparenca, respektimi i ligjit, mbrojtja e pronës private dhe garantimi i të drejtave të qytetarëve duhet të mbeten parime të panegociueshme.Vetëm nëse këto elemente ecin së bashku, investime të tilla mund të kthehen në histori suksesi për Shqipërinë dhe për brezat që do të vijnë.
