Martin Henze: Zgjedhjet të gjykohen si të paligjshme

480
Sigal

Eksperti i CDU-së gjermane analizon votimet e 25 prillit:Vetëm pas disa javësh njerzit do ta kuptojnë se çfarë i kanë bërë vetes me shitjen e votës! Një shumicë e vogël votoi për shkatërrimin e Republikës, duke shkelur parimin e zgjedhjeve të lira e të fshehta. Të gjykohet paligjshmëria, manipulimi duke ia dokumentuar me fakte edhe faktorit ndërkombëtar

 

Zgjedhjet të gjykohen të paligjshme për shkak të manipulimit të rëndë dhe të mos njihen ndërkombëtarisht

Eksperti dhe studiuesi i çështjeve ekonomike dhe sociale pranë CDU-së gjermane, Z. Martin Henze, flet në një interevistë për zgjedhjet parlamentare të 25 prillit në Shqipëri.

-Zoti Henze, po flasim në një kohë kur rezultati i zgjedhjeve parlamentare në Shqipëri është përcaktuar. Mund të ketë ende disa paqartësi, por një gjë është e pagabueshme: shpresat e demokratëve për një kthesë të konsiderueshme nuk janë përmbushur.

Në fakt, fitorja e pritur, relativisht e qartë e zgjedhjeve nga opozita e bashkuar nuk ka arritur të materializohet. Njeriu ndien një ndjenjë ‘déjà vu’ këtu, edhe nëse shikon lajmet dhe shpalljet propagandistike të lobistëve të partisë në pushtet brenda dhe jashtë vendit. Është ende e mundur që zgjedhjet të gjykohen të paligjshme për shkak të manipulimit të rëndë dhe të mos njihen ndërkombëtarisht. Sidoqoftë, kjo do të marrë kohë sepse gjykatat dhe autoritetet policore janë ende duke hetuar, ashtu si institucionet ndërkombëtare.

Është ende e mundur që zgjedhjet të gjykohen të paligjshme për shkak të manipulimit të rëndë dhe të mos njihen ndërkombëtarisht

-Përkundër kësaj situate të paqartë, le të përpiqemi të shohim disa arsye. A nuk ishin çështjet ekonomike, sociale, pandemike dhe anëtarësimi në BE, siç duhet tani?

Duket kështu me pjesën e elektoratit që votoi për partinë në pushtet. Ekzistojnë dy arsye kryesore për këtë: Së pari, partia në pushtet, e cila ndërkohë ka zënë të gjitha pozicionet e rëndësishme publike, në bashki dhe legjislaturë, është kujdesur mirë për klientelën e saj në vitet e fundit dhe gjatë zgjedhjeve. Prandaj, presioni i jashtëm mbi elektoratin e partisë në pushtet për të kërkuar një alternativë nuk ka qenë i madh. Nga ana tjetër, kjo klientelë duket të jetë relativisht e drejtuar nga autoritetet dhe e zakonshme. Rezultati i kësaj mase kritike, nëse bota nuk “mbaron”, është mungesa e pranimit të politikës së orientuar drejt dialogut të opozitës së bashkuar, e cila përqendrohet në ndryshimin dhe orientimin në të ardhmen. Ndryshimet shoqërore gjithmonë gjenerojnë frikë nga moskërkimi, e cila është ndoshta një nga arsyet pse ka relativisht pak votues të lëkundur tani. Ajo që është interesante, megjithatë, është se Partia Demokratike ishte në gjendje të fitonte përsëri një numër masiv të votuesve, një sukses shumë i madh i liderit të saj Lulzim Basha, LSI ka rënë për arsye që nuk janë shpjeguar ende plotësisht, dhe kandidatët e pavarur ishin gjithashtu të paaftë për të marrë vota. PS është stabilizuar në nivelin e saj të vitit 2017, e cila është gjithashtu një arritje e udhëheqësit të saj, Rama.

Zgjedhjet ishin zgjedhje të drejtuara. Një shumicë e vogël votoi për shkatërrimin e republikës. Së dyti, fakti është se në këto zgjedhje ka shkelje serioze të parimeve të zgjedhjeve të lira, të fshehta

-Si e vlerësoni zhvillimin?

– Diçka është zhvilluar në Shqipëri që ia vlen të merret në konsideratë dhe gjithashtu e frikshme: një proces i mësimit me një mënyrë veprimi autoritar, anti-demokratik, gjithashtu edhe mënyra e trajtimit të institucioneve politike, të tilla si Presidenti i Shtetit, ose gjykatat supreme, kjo nuk është në përputhje me traditën evropiane ose shqiptare dhe ka mungesë respekti. Njerëzit po vdesin si mizat në Shqipëri, sepse nuk ka kontroll të kualifikuar mjekësor pandemik, kaos absolut dhe ata ende votojnë për shkaktarët! Absurde! Asnjë nga partitë kryesore nuk mund ta dëshirojë atë. Sidoqoftë, ne e dimë këtë nga historia e fundit evropiane se, autoritarizmi është një sëmundje ngjitëse. Shumë njerëz padyshim nuk mund t’i shpëtojnë asaj dhe nuk mendojnë për pasojat e zgjedhjes së tyre.

-Edhe pandemia e Covid-19 duket se nuk e ka dëmtuar masivisht Ramën.

– Në të gjitha sondazhet e opinioneve dhe gjithashtu në të ashtuquajturat exit polls pas votimit, pandemia u tha të ishte një përvojë shumë e rëndësishme dhe gjithashtu një faktor motivues i zgjedhjeve. Por në të njëjtën kohë, me sa duket, nuk përkthehej në vota kundër Ramës, nga klientelë e tij, e cila as nuk mund ta mbronte Shqipërinë nga virusi, as veten e tij, dhe ndoshta ishte një nga të parët që u vaksinua me material të vjedhur të vaksinimit nga BE, publikisht, më 11 janar 2021. Këtu duhet të merret parasysh se çfarë do të thotë kjo. Identifikimi me Ramën padyshim që ka arritur gjithnjë e më thellë në elektoratin e PS sesa konsideratat për shëndetin e familjes dhe fëmijëve, mirëqenien e ardhshme ekonomike të vendit dhe gjithashtu bashkimin e grupeve të ndryshme shoqërore në Shqipëri me njëri-tjetrin.

Kishte një mori dhune fizike dhe psikologjike kundër vëzhguesve të zgjedhjeve dhe shtetasve shqiptarë pikërisht nga përfaqësuesit e partisë në pushtet, e papranueshme

– Çfarë ndodh tani?

Gjatë javëve të ardhshme, njerëzit do të zgjohen dhe do të kuptojnë se çfarë kanë bërë. Zgjedhjet ishin zgjedhje të drejtuara. Një shumicë e vogël votoi për shkatërrimin e republikës. Së dyti, fakti është se në këto zgjedhje ka shkelje serioze të parimeve të zgjedhjeve të lira, të fshehta. Unë ju kujtoj vetëm grupet e të dhënave 900.000 të qytetarëve shqiptarë, përpilimi i të cilave u krijua për t’u përdorur direkt për manipulimin e votuesve. Listat përmbajnë të dhëna në të cilat ka qasje vetëm ekzekutivi Rama. Nga ana tjetër, kishte një mori dhune fizike dhe psikologjike kundër vëzhguesve të zgjedhjeve dhe shtetasve shqiptarë, pikërisht nga përfaqësuesit e partisë në pushtet, e papranueshme. Fakti që pothuajse 10% e të gjitha fletëve të votimit u gjetën të dëmtuara nga komisionet zgjedhore të mbizotëruara nga qeveria, gjithashtu tregon natyrën shpërthyese të manipulimeve dhe fletëve të votimit me defekt. Shifra të tilla nuk janë vërejtur në zgjedhjet e tjera ndërkombëtare në vitet e fundit. Në këtë aspekt, mund të supozohet se manipulime analoge gjithashtu kanë ndodhur këtu. Meqenëse opozita dhe partia në pushtet në pjesët e tyre të votave nuk janë larg njëra-tjetrës, këto manipulime ka të ngjarë të jenë vendimtare për zgjedhjet.

Njerëzit po vdesin si mizat në Shqipëri, sepse nuk ka kontroll të kualifikuar mjekësor pandemik, kaos absolut dhe ata ende votojnë për shkaktarët! Absurd!

– Dhe çfarë rezulton nga kjo?

– Ose zgjedhje të reja, ose kërkimi i një kompromisi. Të dy elementët janë mjete tipike të një demokracie parlamentare për të zgjidhur një problem. Epo, nga njëra anë, natyrisht, hetimet ekzekutive duhet të priten. Por pse duhet që ekzekutivi të hetojë vetveten, me sukses. Në këtë aspekt, unë shoh pak mundësi për sukses për një hetim objektiv të shkeljeve serioze të zgjedhjeve nga anëtarët e partisë në pushtet, që nuk funksionuan pas zgjedhjeve të përgjithshme 2017 dhe për këtë arsye nuk do të funksionojnë pas zgjedhjeve të përgjithshme 2021. Tani, megjithatë, situata është krejtësisht e ndryshme në 2021 sesa ishte në 2017.

Një proces i mësimit me një mënyrë veprimi autoritar, anti-demokratik, mënyra e trajtimit të institucioneve politike, të tilla si Presidenti i Shtetit, ose gjykatat supreme, kjo nuk është në përputhje me traditën evropiane ose shqiptare dhe ka mungesë respekti

– Ju përmendët në fillim që perceptimi i institucioneve dhe respekti për to po ndryshon. Çfarë duhet të ndodhë për ta rikthyer atë – dhe a do të ishte e mundur të arrihej kjo në një mandat?

– Sigurisht, kjo kërkon një qeveri të unitetit kombëtar. Nga perspektiva jonë evropiane, politika e 8 viteve të kaluara ka nxitur shkatërrimin e institucioneve demokratike dhe kushtetuese, përfshirë ekonominë, me një shpejtësi që të lë pa frymë dhe gjithashtu ka befasuar shumë në Shqipëri. Jo pa arsye  qindra mijëra të rinj shqiptarë kanë shkuar jashtë vendit ose kanë kërkuar azil në vitet e fundit. Më shumë se njëqind mijë shqiptarë jetojnë vetëm në Gjermani. Kjo mund të rregullohet vetëm nëse ka një qeveri në krye në Tiranë, që i bën sjelljet, detyrimet ligjore dhe besnikërinë ndaj kushtetutës edhe një herë udhëzimet me të cilat drejtohet politika në këtë vend. Shqipëria ka nevojë për stabilitet politik dhe ekonomik në mënyrë që të bëhet anëtare e BE. Pa anëtarësimin në BE, Shqipëria nuk do të ketë të ardhme. Pika e dytë, e cila është të paktën po aq e rëndësishme, është se ajo që duhet tani, është një qeveri që përfaqëson të gjithë shqiptarët dhe e sheh veten si të tillë dhe jo, si qeveria e mëparshme, ka vetëm mbështetësit e saj në mendje. Kjo është e një rëndësie qendrore për një shoqëri duke marrë parasysh rezultatet e zgjedhjeve, të cilat kanë pothuajse një raport 50:50, dhe gjithashtu të heterogjenitetit të Shqipërisë, Veri-Jug. Partia në pushtet është djegur plotësisht nga 8 vjet qeverisje. Sidoqoftë, kaosi dhe problemet në Shqipëri po kërcënojnë ekzistencën e saj, qoftë pandemia, ekonomia e dëmtuar, korrupsioni, mungesa e shtetit të së drejtës, por edhe bisedime të pasuksesshme me Bashkimin Evropian. Përveç kësaj, tani ka edhe diçka tjetër. Zgjedhjet kanë çimentuar masivisht ndarjen e shoqërisë në Shqipëri, me blloqe pothuajse po aq të mëdha, Veriu dhe Jugu, përballë njëri-tjetrit. Në këtë aspekt, ekziston një gjendje e jashtëzakonshme aktuale në Shqipëri. Në një gjendje të jashtëzakonshme, një komb duhet të qëndrojë bashkë. Nuk ka të bëjë më me të drejtën, por me krijimin e mundësive për kombin shqiptar. Kjo është një detyrë Herkuliane dhe siç thonë me të drejtë Maasai: “Vetëm unë, shkoj shpejt, dy, shkojnë larg”. Prandaj, në interes të së ardhmes së vendit, partitë shqiptare do të thirren tani që të lënë mënjanë egoizmat e tyre dhe të mendojnë për mundësitë e një koalicioni të madh. Situata është vërtet shumë serioze për çdo eksperiment, betejë gjyqësore dhe lojëra, dhe diskutime dhe grindje ideologjike ose narciziste. Trajtoni së bashku të ardhmen në Shqipëri dhe krijoni një platformë për të zgjidhur problemet. Në Austri dhe në Gjermani, por edhe në vende të tjera, ne gjithmonë kemi arritur të qëndrojmë së bashku, kur kombi ishte në nevojë dhe gjithmonë kemi arritur të krijojmë së bashku një qeveri të përbashkët në interes të vendit, të kombit. Mendoj se edhe shqiptarët mund ta bëjnë këtë me përgjegjësi. /Erjon Dervishi