Politika që kërkojnë Rama dhe Basha, cënon besueshmërinë e institucioneve demokratike dhe kufizon masivisht zhvillimin e ardhshëm të Shqipërisë
Shqipërisë i duhet një opozitë inteligjente, e fuqishme, një lider që nuk e përçanë partinë por e drejton së bashku, një korrigjues ndaj qeverisjes autokratike. Lider i opozitës duhet të jetë një personalitet i fortë me karizëm, dhe jo fëmijë dhe jo të shkelë ligjet e partisë siç po bën Basha
Një ‘gënjeshtar patetik’ është etiketuar kreu aktual i Partisë Demokratike, Lulzim Basha. Këtë fakt e ka vënë në dukje eksperti gjerman pranë CDU-së, Martin Henze.Çështja që ka ngritur diskutime ka të bëjë më djegien e mandateve në vitin 2019. Lulzim Basha theksoi javën që lamë pas, se për këtë akt kishte marrë mbështetjen e Merkelit. Por kjo bie totalisht poshtë, po të dëgjojmë fjalët e Martin Henze.Ajo që është më e rëndë për një lider opozite, është fakti se në korridoret e Berlinit dhe Brukselti, pra kur diskutohej më të, ai kurrë nuk merrej parasysh.
Zoti Henze, ju jeni i mendimit se veprimet e liderit të opozitës Basha dhe kryeministrit Rama po pengojnë të ardhmen e Shqipërisë dhe se qindra mijëra shqiptarë të tjerë do të largohen nga vendi nëse diçka nuk ndryshon?
Po, me të vërtetë, kështu është. Basha, me veprimin e tij të paligjshëm dhe përpjekjet për të përjashtuar anëtarët, të zgjedhurit nga grupi parlamentar dhe për të shtypur proceset demokratike në parti, ka thelluar përshtypjen se kryetarët e Partisë Demokratike të Shqipërisë, së bashku me drejtuesit e partisë në pushtet Rama, kanë rënë dakord për të mirën e tyre në një dhomë të pasme në Tiranë – larg humorit të vendit dhe votuesve dhe anëtarëve të Partisë Demokratike të Shqipërisë, për një manovër të papranuar në masë të madhe nga qytetarët shqiptarë dhe anëtarë të PD-së. Kjo politikë që kërkojnë Rama dhe Basha, cenon besueshmërinë e institucioneve demokratike dhe kufizon masivisht zhvillimin e ardhshëm të Shqipërisë.
Basha u largua nga parlamenti me opozitën në shkurt 2019. Ai përmend se për këtë ka pasur mbështetjen e Merkelit. A ishte e drejtë?
Ky është një nga uljet intelektuale të z. Basha. Ishte një vendim shumë i vetmuar nga ky që është ende kryetar. Ai asokohe nuk koordinohej as me Brukselin, as me Strasburgun, as me Berlinin. Nëse thotë ndryshe, është gënjeshtër patetike, atëherë është gënjeshtar. I thamë se mund të bëjë “luftë kundër autokracisë së korruptuar të Ramës nëse ka një strategji për të fituar, për të hequr autokracinë e korruptuar”. Ai e kishte deklaruar me elokuencë në atë kohë se ekzistonte një strategji, por për fat të keq doli muaj më vonë se në fakt nuk kishte asnjë strategji me të, ishte nirvana, në formë të pastër. Gjithashtu, fakti që ai filloi fushatën aktive në vitin 2021 vetëm 4 javë para zgjedhjeve tregon paaftësinë e tij strategjike për të perceptuar realitetet. Rama është një aktivist me përvojë, inteligjent, i cili kishte nisur fushatën në vitin 2020. Trajtimi i tij mosrespektues ndaj partive të tjera opozitare ishte gjithashtu kundërproduktiv. Basha ka dështuar për veten e tij, jo për Ramën. Ai nuk ka aftësitë që duhet të ketë një lider opozitar. Kongresi i partisë do të mbahet në Tiranë më 11 dhjetor 2021, vetëm mund t’i rekomandoj PD-së që ta votojë këtë person, duhet të japë edhe mandatin në parlament. Ai nuk është demokrat, po vepron kundër mandatit të elektoratit dhe është pozicionuar jashtë rregullave partiake.
Si duhet kuptuar kjo?
Shqipëria është në një situatë thuajse të pashpresë. Prandaj i duhet një opozitë inteligjente, e fuqishme, një lider që nuk e përçanë partinë por e drejton së bashku, një korrigjues ndaj qeverisjes autokratike, detyra e opozitës është t’i tregojë popullatës një politikë alternative dhe jo të jetë partnerë dhe shokët e qeverisë. Tani duhen liderë në opozitë, të cilët kanë aftësinë të jenë përgjegjës për fjalët, veprimet dhe vendimet e tyre. Nuk duhet të flasin më për vizione, si Basha: “Kush e ka fajin? Anti Amerikanë. Zonja Merkel që më tha të jepja dorëheqjen nga parlamenti”. Ata që kanë vizione, zoti Basha, duhet të shkojnë urgjentisht te mjeku. E gjithë barra e dështimeve dhe dështimeve të mundshme duhet të merret mbi vete, por suksesi ndahet me të gjithë, kjo është rruga e duhur. Një lider i opozitës në një demokraci parlamentare duhet të respektojë ligjin dhe rendin, duhet të jetë një personalitet i fortë me karizëm, një lider që ka punuar në jetën e tij, ka punuar siç duhet, ka empati dhe raport me kombin, patriot dhe jo fëmijë dhe jo të shkelë ligjet e partisë siç po bën Basha tani. Njerëzit duhet të arrihen jo vetëm racionalisht, por edhe emocionalisht. Aftësia për të komunikuar dhe dëgjuar njerëzit është një nga cilësitë më të rëndësishme të lidershipit. Këtu fillon lidershipi. Jo vetëm që duhet të komunikoni dhe bindni njerëzit në gjuhë të kuptueshme, por gjithashtu duhet të jeni në gjendje të dëgjoni dhe kuptoni çdo person si individ. Lideri aktual i opozitës Basha duket se nuk disponon asnjë vlerë demokratike, në thelb i interesonin vetëm fotot, madje gjatë qëndrimit të tij në Berlin dhe Bruksel nuk kemi pasur asnjëherë diskutime serioze me të për formësimin e së ardhmes së Shqipërisë, njeriu nuk ka vetëdisiplinë, kur doli nga dhoma, dukej se kishte harruar gjithçka që ishte diskutuar, por ka edhe anëtarë të tjerë, shumë të përkushtuar në partinë opozitare që kanë cilësi të mëdha, përfshirë Sali Berishën. Por në Shqipëri mund të vihen në lojë edhe vlera të tjera.
Cilat?
Unë synoj ta komentoj këtë në shtatë pika fillimisht.Së pari. Besueshmëria e institucioneve dhe e personave që veprojnë është një nga parakushtet e domosdoshme për qëndrueshmërinë e një shoqërie demokratike dhe një shteti kushtetues demokratik. Nëse qytetarët shqiptarë nuk mund të besojnë në qëllimet e ndershme të personave që veprojnë në qeverinë e Shqipërisë dhe në kryesinë e partisë opozitare PD dhe nëse një ambasador i SHBA-së ndërhyn në organizimin e brendshëm të partive demokratike në shkelje totale të ligjit dhe shumë shpesh takohet dhe feston me organizatorët e ekzekutivit të korruptuar të Shqipërisë, Ramën, Ballën, Veliajn, pastaj i bëhet shumë e vështirë kombit shqiptar, qytetarëve, të besojë te demokracia dhe vlerat perëndimore. Sa më të mëdha të jenë boshllëqet e besueshmërisë, aq më i ulët është kapaciteti i parlamentit dhe qeverisë për të vepruar.
Por e kundërta është gjithashtu e vërtetë: sa më i qartë të jetë legjitimiteti moral i një qeverie dhe liderit të partisë opozitare, aq më e madhe është aftësia e saj për t’u hapur dhe për t’i tërhequr brenda vetes qytetarët shqiptarë për veprimet e qeverisë, edhe në situata kritike. Kjo është ajo që i mungon Shqipërisë dhe mund të gjurmohet tek individët: autokratët Rama dhe Basha.
Do të shtoja: fjala besueshmëri përmban fjalën me peshë “dinjitet”. Demokracia shqiptare ka nevojë sërish për “dinjitet”. Në vitin 1992, shqiptarët, ashtu si ne gjermanët në 1989, treguan se sa dinjitoz, i denjë dhe i fortë mund të jetë, që nga viti 2013, me sa duket, parimi më i rëndësishëm në një shoqëri nuk vlen më, bëhet fjalë vetëm për interesin individual, siç është tani. E parë në rrethin shumë të ngushtë mbështetës – të Ramës dhe Bashës, bëhet fjalë vetëm për funksione personale dhe para dhe udhëtime nëpër botë. Për një pjesë të madhe të brezit të ri në Shqipëri, rrezikohet rëndë besueshmëria e institucioneve të rëndësishme, por edhe e ambasadorëve të huaj. Ata nuk kanë më besim në të ardhmen në Shqipëri. Shumë prej nesh, edhe në Perëndim, e kanë të vështirë të kuptojnë rininë kritike. Disa prej nesh, edhe në Shqipëri, edhe në PD dhe në pushtetin e Ramës, kanë mësuar shumë ndërkohë. Më bën përshtypje se sa i përkushtuar janë Sali Berisha dhe shumë e shumë anëtarë të tjerë të ndershëm të Partisë Demokratike të Shqipërisë në këto momente në Shqipëri kundër veprimeve të paligjshme, antidemokratike dhe shkatërruese të kryetarit Basha.Sali Berisha, është mësuar dhe ka arritur te anëtarët e partisë dhe nuk ka më nevojë t’u tregojë të tjerëve se kush është. Është koha në Shqipëri, dhe Berisha po shikon strategjikisht shumë përpara, që populli shqiptar të ndihet i marrë seriozisht në shqetësimet dhe frikën e tij, por edhe në shpresat dhe bindjet e tij dhe se duhet të kuptojë njëri-tjetrin. Pa idealizmin, emocionalitetin, respektin dhe besimin e kombit shqiptar nuk mund të ketë shtet demokratik, por pa arsye deliberative nuk mund të ketë as të ardhme. Ky është problemi themelor i reformave në Shqipëri. Pjesë e besueshmërisë së demokracisë është edhe ndryshimi i qeverisë. Prandaj është e papranueshme që partia në pushtet Rama manipuloi masivisht zgjedhjet parlamentare në 2017 dhe 2021 dhe nuk zhvilloi zgjedhje lokale demokratike. Është e papranueshme që kreu i opozitës demokratike Basha të kryejë transaksione të paligjshme financiare me fondet e partisë në SHBA dhe të shkelë ligjet e partisë dhe kushtetutën vetëm për të çimentuar pushtetin e tij dhe për të optimizuar burimet e tij financiare.Stili, ngutja dhe nxitimi në të cilin qeveria e papërshtatshme Rama ka hedhur idetë në letër në maj dhe qershor 2021 dhe demokratët e drejtë po tentohen të neutralizohen nga lideri autokratik, por opozitari Basha, zbulon një mospërfillje cinike për votuesit shqiptarë dhe anëtarët e partisë opozitare.
Së dyti. Kombi shqiptar e ka kuptuar se interesi i tij jetësor kërkon një politikë integrimi në BE.Përvoja e diktaturës komuniste dhe tentativa e gjenocidit të kombit shqiptar nga kriminelët e luftës nga Serbia në vitet ’90 të shekullit të 20-të ka krijuar një dëshirë të fortë te kombi shqiptar i Ballkanit për qëndrueshmërinë e paqes, mbrojtjen e familjeve dhe një të ardhme në liri. Ata presin liderë që, si në vitin 1992, do të krijojnë një bazë për të ardhmen. Prandaj, politika e jashtme shqiptare duhet të formësohet nga objektivi i integrimit në BE, gjë që nuk ka ndodhur si rezultat që nga viti 2013. Shumë punime u përshkruan në Tiranë dhe në aktivitete lobesh, por si rezultat, kryeministri shqiptar Rama publikisht na thotë se Shqipëria nuk duhet të plotësojë 15 kriteret për të nisur negociatat, duket se është i çmendur politikisht dhe shpreh keqardhjen për moshapjen e bisedimeve. Ngjashëm me një punëtor që nuk punon, por dëshiron të marrë rrogën e tij në fund.
Së treti. Shqipëria duhet të qëndrojë fort e përkushtuar ndaj Komunitetit Evropian dhe Aleancës së Atlantikut të Veriut.
Së katërti. Politika e jashtme shqiptare duhet të vazhdojë të thellojë pajtimin edhe me Serbinë. Pjesë e këtij pajtimi duhet të jetë njohja nga Serbia e shtetit të Kosovës në kufijtë e saj aktualë dhe pranimi i përgjegjësisë nga Beogradi për shkatërrimin masiv të Ballkanit nga njësitë ushtarake dhe paraushtarake të Serbisë. Pajtimi nuk duhet vetëm të shkruhet në letër, por duhet të zbatohet edhe në praktikë.
Së pesti. Kuptimi i politikës shqiptare, thelbi më i brendshëm, duhet të jetë ruajtja e kombit. Qytetarët shqiptarë duhet të ndiejnë çdo ditë se janë të respektuar dhe se familjet e tyre janë të mbrojtura dhe fëmijët e tyre kanë të ardhme në vendin e tyre. Për fat të keq, për momentin nuk është kështu dhe kjo për liderët Rama dhe Basha. Kjo duhet të ndryshojë përpara se e gjithë rinia të largohet nga Shqipëria.Unë do të shtoja: Z. Basha, politika juaj e javëve të fundit dhe kontrata juaj me autokratin Rama, veçanërisht në opozitë, të çon në faktin që ju komunikoni vetëm një fletë të bardhë, ju dhe ndihmësit tuaj kufizoheni në formulat e vjetra dhe kritikat. Është e qartë për ne në Perëndim që ata dhe Rama po luajnë lojën e vjetër të “policit të mirë, policit të keq”, që është e papranueshme për një demokraci dhe e pengon kombin shqiptar të ketë të ardhme.Së gjashti. Ndryshe nga ekonomitë europiane, ekonomia shqiptare ndodhet në një situatë kritike, për shkak të korrupsionit të përhershëm të ekzekutivit të qeverisë Rama, arkat janë de facto bosh.
Prandaj tani është koha për një ndryshim thelbësor në opozitë dhe partinë në pushtet. Partia opozitare demokratike e Shqipërisë duhet të marrë një vendim për të ardhmen e saj më 11 dhjetor 2021, ose të rrëzojë liderin e saj, i cili më pas duhet të kthejë mandatin e tij parlamentar dhe të zgjedhë fillimisht një lider të ri të përkohshëm, ose të vetëshpërndahet.
