Ndërsa Shqipëria përpiqet të pozicionohet si një vend me bujqësi të pasur dhe eksport të qëndrueshëm, një krizë e heshtur po gërryen rrënjët e këtij sektori: përdorimi i pakontrolluar i pesticideve të ndaluara si chlorpyriphos, acetamiprid dhe formetanate. Këto substanca, të ndaluara ose të kufizuara në Bashkimin Evropian për shkak të efekteve të rënda në shëndetin njerëzor, po gjenden në nivele alarmante në perimet dhe frutat shqiptare.
Një kërcënim i trefishtë: konsumatori, bujqësia, ekonomia
1. Konsumatori si viktimë e parë
Ekspozimi kronik ndaj këtyre kimikateve lidhet me dëmtime neurologjike, çrregullime hormonale dhe rrezik të shtuar për kancer. Fëmijët dhe gratë shtatzëna janë veçanërisht të rrezikuar. Kur domatja shqiptare kthehet mbrapsht nga Kroacia për tejkalim të chlorfenapyr, nuk është thjesht një dështim tregtar — është një alarm për shëndetin publik.
2. Bujqësia si viktimë e dytë
Fermerët e ndershëm po penalizohen nga një sistem që nuk kontrollon, nuk edukon dhe nuk ndëshkon. Produktet shqiptare po stigmatizohen si “të rrezikshme”, duke humbur aksesin në tregjet evropiane. Në vend që të promovojmë bujqësinë organike dhe të certifikuar, po thellohet varësia nga kimikatet e ndaluara.
3. Ekonomia dhe reputacioni në rënie
Refuzimi i eksporteve, pezullimi i kontratave dhe rënia e besimit nga blerësit ndërkombëtarë po i kushton Shqipërisë miliona euro. Por më e rëndësishmja: po humbim reputacionin si vend me bujqësi të pastër. Në një epokë ku konsumatori global kërkon transparencë dhe siguri, Shqipëria po shfaqet si një vend që nuk garanton asnjërën.
Pse heshtin institucionet?
Autoritetet përgjegjëse për kontrollin e cilësisë ushqimore shpesh reagojnë vetëm pas skandaleve mediatike. Laboratorët janë të pakët, inspektimet sporadike, dhe ndëshkimet të rralla. Në mungesë të një strategjie kombëtare për sigurinë ushqimore, Shqipëria po ecën drejt një krize të besimit që mund të zgjasë me vite.
Thirrje për veprim
– Reformë urgjente në sistemin e kontrollit të pesticideve.
– Mbështetje për fermerët e pastër, me subvencione për bujqësinë organike.
– Ndëshkim penal dhe tregtar për operatorët që rrezikojnë shëndetin publik.
– Transparencë totale në analizat laboratorike dhe publikimin e rezultateve.
Nëse Shqipëria dëshiron të jetë pjesë e tregut evropian dhe të ndërtojë një ekonomi bujqësore të qëndrueshme, duhet të zgjedhë mes fitimit afatshkurtër dhe besimit afatgjatë. Sepse nuk ka eksport më të vlefshëm se besimi i konsumatorit.
