Prof. Dr. Qemal Lame: SHBA-të zvogëlojnë dhe garantojnë praninë ushtarake në Evropën Lindore

SHBA garanton edhe mbrojtjen atomike me armët bërthamore të stationuara në Gjermani.

Franca dhe Britania e Madhe kanë armët e tyre bërthamore. Me marrëveshjen e arritur midis Francës, Britanisë së Madhe dhe Gjermanisë, këto armë do të shërbejnë për mbrojtjen evropiane.

SHBA-të planifikojnë të zvogëlojnë dhe njëkohësisht të garantojnë praninë e tyre ushtarake në Evropën Lindore. Zvogëlimi do të jetë i pjesshëm. Lëvizja e trupave bëhet në reflektim të ndryshimeve gjeopolitike dhe gjeostrategjike. Uashingtoni synon t’i japë fund vendosjes me rotacion të një brigade amerikane në disa vende të NATO-s, përfshirë Bullgarinë, Rumaninë, Sllovakinë dhe Hungarinë, tha të mërkurën, më 29.10.2025, Ministri rumun i Mbrojtjes Ionut Mosteanu.

Ish-Presidenti i SHBA-së Joe Biden vendosi 20,000 trupa shtesë amerikane në Evropë në shkurt 2022, pas fillimit të luftës së agresionit të Rusisë kundër Ukrainës, për të forcuar mbrojtjen ushtarake të krahut lindor të NATO-s.

Sigal

Qeveria amerikane fillimisht nuk dha asnjë informacion aktual mbi planet e trupave për Evropën Lindore. Presidenti Donald Trump, i cili u rikthye në detyrë në janar, e ka kritikuar vazhdimisht ashpër NATO-n dhe ka kërkuar që partnerët evropianë të NATO-s të bëjnë më shumë për mbrojtjen e tyre.

Njoftimi nga Rumania

Ministria e Mbrojtjes në Bukuresht ka njoftuar të mërkurën, se Rumania, si dhe aleatë të tjerë, janë informuar nga SHBA-të për zvogëlimin e planifikuar të trupave. Ministria theksoi në deklaratën e saj se vendimi i SHBA-së ishte “i pritshëm”. Ishte “rezultat i prioriteteve të reja” të administratës amerikane, të cilat u njoftuan në shkurt.

Anëtarja e BE dhe NATO-s ndan një kufi prej 650 kilometrash (rreth 400 milje) me Ukrainën dhe është përballur me disa inkursione të dronëve rusë muajt e fundit. Zyrtarët amerikanë konfirmuan planet, por thanë se ndryshimet ishin pjesë e planeve të gjata dypartiake të Uashingtonit për t’u “orientuar drejt Azisë”, si dhe një shenjë e përmirësimit të gatishmërisë evropiane në përgjigje të sulmit rus ndaj Ukrainës.

Sipas tij, pas ndryshimit, afërsisht 900 deri në 1,000 trupa amerikane do të mbeten të stacionuara në Rumani për të kontribuar në “shmangien e çdo kërcënimi”. Sipas shifrave më të fundit në dispozicion, aktualisht ka rreth 1,700 trupa amerikane të stacionuara në Rumani.

“Kapacitetet strategjike mbeten të pandryshuara”, tha Mosteanu. Sistemi i mbrojtjes nga raketat në Deveselu do të mbetet “plotësisht funksional”. Baza ajrore Campia Turzii dhe baza Mihail Kogalniceanu, me njësinë e saj luftarake të forcave ajrore, do të mbajnë gjithashtu një prani amerikane: “Flamuri amerikan do të mbetet në të tre vendet”.

Njoftimet nga NATO

Një zyrtar i NATO-s në Bruksel i tha agjencisë së lajmeve AFP se SHBA-të e kishin informuar aleancën paraprakisht për planet e saj të reduktimit të trupave. Ai theksoi: “Edhe me këtë përshtatje, prania e trupave amerikane në Evropë mbetet më e madhe se sa ka qenë për shumë vite, më dukshëm më shumë trupa amerikane në kontinent sesa para vitit 2022.” NATO është në kontakt të ngushtë me qeverinë amerikane “për të siguruar që NATO të ruajë aftësitë e saj të forta të parandalimit dhe mbrojtjes”. Nuk ka dyshim për angazhimin e SHBA-së ndaj NATO-s.

Ministri polak i Mbrojtjes, Wladyslaw Kosiniak-Kamysz, deklaroi se qeveria e tij, “ndryshe nga vendet e tjera si Rumania”, nuk kishte marrë asnjë informacion nga SHBA-të që tregonte plane për të zvogëluar praninë e trupave amerikane në Poloni. Ai theksoi se reduktimi i pranisë së saj ushtarake nga SHBA-të në Evropën Lindore ishte “një zhvillim i parashikueshëm që të gjithë e prisnim”.

NBC Neës raportoi në prill se Uashingtoni po shqyrtonte tërheqjen e 10,000 trupave nga Evropa Lindore. Sipas Pentagonit, SHBA-të aktualisht kanë afërsisht 100,000 trupa në Evropë. Nga këta, rreth 65,600 janë të stacionuar përgjithmonë në Evropë, ndërsa pjesa tjetër janë të vendosur në bazë rotacioni. Gjermania ka afërsisht 35,000 trupa të stacionuara atje, duke e bërë atë vendin evropian me praninë më të madhe ushtarake amerikane.

Ushtria amerikane i quan planet “shenjë pozitive” të rritjes së aftësive evropiane

“Kjo nuk është as një tërheqje amerikane nga Evropa dhe as një shenjë e një angazhimi më të vogël ndaj NATO-s dhe Nenit 5,” tha në një deklaratë Ushtria Amerikane për Evropën dhe Afrikën me qendër në Gjermani, duke iu referuar klauzolës së mbrojtjes reciproke të NATO-s. “Përkundrazi, është një shenjë pozitive e rritjes së kapacitetit dhe përgjegjësisë evropiane,” tha ai.

Ushtritë evropiane në NATO, veçanërisht Gjermania, po përpiqen të rrisin rekrutimin dhe prokurimin, si dhe shpenzimet e përgjithshme të mbrojtjes, në përgjigje të luftës në Ukrainë.

Ushtria tha se rreth 1000 trupa amerikane do të mbeten në Rumani, nga rreth 1700 në prill të këtij viti. Ambasadori i SHBA-së në NATO, Matthew Whitaker, tha në mënyrë të ngjashme, planet tregojnë se si Rumania dhe aleatët e tjerë të NATO-s po rrisin aftësitë e tyre mbrojtëse, ndërsa Evropa kërkon të forcojë aftësitë e saj në mes të luftës në Ukrainë.

“Për më shumë se 20 vjet si aleate e NATO-s, Rumania ka bashkëpunuar vazhdimisht me Shtetet e Bashkuara për të përmbushur objektivat tona të përbashkëta të mbrojtjes,” tha Whitaker. “Ky partneritet mbetet më i fortë se kurrë.”

Analistët gjermanë të mbrojtjes nuk shohin “arsye për panik”!

Në varësi të operacioneve dhe stërvitjeve, Shtetet e Bashkuara zakonisht kanë midis 80.000 dhe 100.000 trupa të stacionuara në Evropë në çdo kohë, duke përfshirë rreth 9000 trupa në Ramstein në Gjermaninë perëndimore. Atje është selia e Ushtrisë së Shteteve të Bashkuara në Evropë.

Titujt e medias të mërkurën, natyrisht, tërhoqën vëmendjen e komentuesve të politikës së mbrojtjes në Gjermani, me ish-ambasadorin gjerman në Shtetet e Bashkuara dhe ish-kreun e Konferencës së Sigurisë së Mynihut, Wolfgang Ischinger, duke deklaruar se njoftimi “nuk ishte shkak për alarm”.

Analisti i mbrojtjes, autori dhe podkasteri Carlo Masala i Universitetit të Bundeswehrit në Mynih iu përgjigj Ischingerit duke thënë: “Unë mbështet vlerësimin e tij. Por ajo që asnjëri prej nesh nuk di është nëse do të ketë hapa të tjerë në të ardhmen”?

Administratat e njëpasnjëshme amerikane, të paktën që nga Barack Obama, nëse jo më parë, kanë folur për planet dhe nevojën taktike për të zhvendosur disa nga asetet ushtarake të SHBA në rajonin Indo-Paqësor.

Ministri italian i Mbrojtjes Guido Crosetto e vuri në dukje këtë në një intervistë për Sky: “Shtetet e Bashkuara janë të shqetësuara për konkurrencën me Kinën dhe Evropa duhet të krijojë mbrojtjen e saj.”

Megjithatë, lajmet për plane të tilla gjatë presidencës së Trumpit mund të ngrenë më shumë pasiguri, duke pasur parasysh komentet e tij ndonjëherë kontradiktore për NATO-n, shpenzimet ushtarake evropiane, Ukrainën dhe Rusinë.

SHBA mbetet garantuesja kryesore e sigurisë në Evropë.

Një zyrtar i NATO-s e përshkroi planin e SHBA-së si “jo të pazakontë”. Edhe me këtë “përshtatje” të planifikuar, prania e trupave amerikane në Evropë do të mbetet më e madhe se para vitit 2022, përpara sulmit rus ndaj Ukrainës.

Mbrojtja ajrore evropiane është e garantuar nga Ushtria Amerikane me sistemin më modern të raketave kundërajrore dhe ato me rreze të gjata veprimi.

SHBA garanton edhe mbrojtjen atomike me armët bërthamore të stationuara në Gjermani.

Franca dhe Britania e Madhe kanë armët e tyre bërthamore. Me marrëveshjen e arritur midis Francës, Britanisë së Madhe dhe Gjermanisë, këto armë do të shërbejnë për mbrojtjen evropiane.