Frank Shkreli: Tepër vonë dhe shumë pak, të nderuar Ambasador në Tiranë   

220
Sigal

Nga Frank Shkreli* Ish-Drejtor i VOA-s për Euro-Azinë

Disa ambasada Perëndimore në Tiranë, në portalet zyrtare, shprehën pardje mbështetjen e tyre për një media të lirë në Shqipëri dhe në botë. Kjo deklaratë e përbashkët e këtyre ambasadave perëndimore në Tiranë, në mbështetje të lirisë së medias në Shqipëri, m’u duk si diçka tepër vonë dhe shumë pak. Deklarata të tilla, në të kaluarën, nuk kanë penguar aspak qeverinë Rama që gjatë këtyre viteve të fuste nën kontroll një pjesë dërmuese të medias shqiptare dhe të kalojë ligje në parliament duke kufizuar tmersisht lirinë e fjalës dhe të medias në përgjithësi, në kundërshtim me normat dhe standardet ndërkombëtare dhe me mos pëlqimin e Venecias. Ndonëse besoj se edhe kjo deklaratë e ambasadave perëndimore pardje, në mbështetje të fjalës së lirë, është si të thuash – më mirë vonë se kurrë – nuk do të kenë asnjë efekt në planet e Kryeministrit Rama për të vazhduar kontrollin e tij mbi lirinë dhe veprimtarinë e medias.

Besoj se kjo deklaratë, ashtu si edhe të tjerat në të kaluarën, bëhen dhe janë bërë, “sa për sy e faqe”, ose përputhet me atë thënjen shqiptare, “më ka çue baba sa me la gojën”. Dëmi është bërë tanimë, pasi është dashur të flisnit me kohë që liria e medias shqiptare është e kufizuar dhe ka shumë pak të përbashkët me mediat e vendeve perëndimore që ju përfaqësoni, anëtarë të NATO-s dhe të Bashkimit Evropian. Kjo është, pikërisht, edhe arsyeja që organizata ndërkombëtare të të drejtave të njeriut si dhe vet raportet e qeverive tuaja e cilësojnë gjithnjë Shqipërinë si një vend “pjesërisht i lirë”, 30-vjet “post-komunizëm”. Megjithë trajnimet që këto ambasada u ofrojnë gazetarëve shqiptarë me fondet e taksapaguesve të këtyre vendeve, brenda dhe jashtë Shqipërisë, aty asgjë nuk ndryshon, se fajin nuk e kanë gazetarët shqiptarë, ndër më të mirët në Evropë, por kufizimet dhe pengesat, që ata ndeshin në kryerjen e punës së tyre si rezultat i ligjeve në fuqi dhe presioneve ndaj medias nga qeveria dhe oligarkët e lidhur me qeverinë. Sot, të gjithë e dinë se gjëndja e lirisë së medias në Shqipëri, mjerisht, është më afër vendeve me regjime autoritare, asaj në Turqinë e Erdoganit, Rusinë e Putinit ose Serbinë e Vuçiçit, sesa t’i përngjasë lirisë së medias, siç ushtrohet në vendet perëndimore, anëtare të NATO-s dhe të Bashkimit Evropian.

Kam drojë, të nderuar diplomatë, se sinqeriteti juaj në lidhje me shqetësimet që shprehni në deklaratën tuaj rreth lirisë së medias në Shqipëri, vuan shumë nga mungesa e kredibilitetit ndaj qëndrimeve tuaja në të kaluarën, në lidhje me lirinë e shtypit në atë vend nga të gjithë ata, brenda dhe jashtë Shqipërisë, që janë të interesuar për lirinë e shtypit dhe të medias në përgjithësi, sepse kini heshtur kur është dashur të flisni. Ende është e freskët në kujtesën tonë, heshtja e perëndimorëve -me ndonjë përjashtim të vogël aty këtu – gjatë kohës kur po flitej për ligjin “anti-shpifje” dhe mbi vendimin e qeverisë së Tiranës për krijimin e Agjensisë për Media dhe Informim, që sipas ekspertëve të brendshëm dhe të jashtëm, kufizojnë dukshëm hapësirën e lirisë së medias në Shqipëri. Prandaj në mendimin tim, deklaratat nga përfaqësuesit perëndimorë në Tiranë, në mbrojtje të lirisë së medias në Shqipëri, janë të vonuara, dëmi është bërë tanimë, pa marrë parasyshë mbështetjen e “palëkundur për gazetarët në Shqipëri”, që ofrojnë sot ambasadat perëndimore në Tiranë. Ja deklarata e Ambasadës së Shteteve të Bashkuara dhe 5 ambasadave të tjera në Tiranë në mbështetje të medias së lirë në Shqipëri dhe në botë:


“Një media e lirë dhe e pavarur është thelbësore për demokracinë.

Ne ️ shprehim mbështetjen tonë të palëkundur për gazetarët në Shqipëri dhe në mbarë botën, të cilët ndërmarrin hetime dhe raportime të rëndësishme, në emër të bashkëqytetarëve të tyre. Kërcënimet dhe frikësimet ndaj gazetarëve dhe familjeve të tyre janë të papranueshme.

| A free and independent media is essential to democracy.

We express our unwavering support for journalists in Albania and around the world who undertake important investigations and reporting, on behalf of their felloë citizens. Threats and intimidation against journalists and their families are unaçeptable. – with British Embassy Tirana, Ambasada Gjermane Tiranë, OSCE Presence in Albania, Embassy of the Netherlands in Albania, Embassy of Switzerland in Albania

Foto nga portal Facebook i Ambasadës Amerikane në Tiranë                                                                                      

Nuk janë marrë parasysh as shqetësimet e organizatave mbrojtëse të lirisë së medias as e dashamirësve të lirisë dhe demokracisë në Shqipëri, që janë shprehur shpesh gjatë viteve dhe dekadave: se pa liri të medias nuk ka asnjë liri tjetër, as të drejta të demokracisë të mirëfilltë perëndimorë, jo se jo. Mbroni lirinë e medias, të nderuar ambasadorë! | Gazeta Telegraf

“Liria e shtypit është një prej mjeteve mbrojtëse më të forta të lirisë në përgjithësi dhe nuk mund të kufizohet kurrë, veçse nga qeveritë despotike” (Xhorxh Mejson).  “That the freedom of the press is one of the bulwarks of liberty and can never be restrained but by despotic governments.”

We the people of the United States Of America …

Sa i përket lirisë së medias, në veçanti, Shqipëria sot, fatkqësisht, është më afër qeverive despotike të botës, për të cilat ka paralajmëruar Xhorxh Mason-I në qershor të vitit 1776, sesa pranë demokracive perëndimore të sotme, përfshirë Shtetet e Bashkuara – 30 e sa vjet pas shembjes së Murit të Berlinit dhe tranzicionit “post-komunist”. Ish-Sekretari Amerikan i Shtetit, Zoti James Baker, qershorin e vitit 1991, gjatë vizitës së tij historike në Tiranë, ka deklaruar se vërtetë, “Liria funksionon”. Një thënje kjo që është bërë e famshme tanimë kur flitet dhe shkruhet për atë periudhë në Shqipërinë e posadalur nga diktatura komuniste e qoftë largut. Por po t’u fliste sot shqiptarëve, Ish Sekretari Baker, ndoshta, do duhej të plotësonte frazën e tij të qershorit (Freedom works’) të vitit 1991, duke thënë se as liritë dhe as të drejtat bazë të njeriut dhe as demokracia e mirëfilltë e vlerave amerikano-perëndimore nuk funksionojnë pa lirinë e medias dhe pa lirinë e fjalës – të drejta universale këto për të gjithë dhe pa dallim – të kalitura përgjithmonë edhe në amendamentin e parë të Kushtetutës së Shteteve të Bashkuara të Amerikës.