Zbardhet indeksi 2019/ Shqipëria vendi më i ndotur në Evropë. Miliona euro taksa për gjelbërim shkojnë në drejtim të paditur

164

Jakup B. GJOÇA

Indeksi i 2019, Shqipëria dhe Maqedonia vendet më të ndotura të Evropës

Dhjetëra milionë euro të taksave për gjelbërim dhe mjedisin shkojnë për faturat e koncesioneve dhe inceneratorëve, ndërkohë që…

Shqipëria dhe Maqedonia janë klasifikuar vendet më të ndotura të Evropës sipas portalit Numbeo.  Për vitin 2019 Shqipëria ka shënuar një indeks të ndotjes prej 77.07 dhe Maqedonia 80.85. Megjithatë në krahasim me një vit më parë indeksi i ndotjes në Shqipëri ka shënuar rritje me 2 pikë, nga 75 që ishte, ndërsa në Maqedoni ndotja është ulur në të njëjtën masë. Indeksi I ndotjes është një përllogaritje e cila mbështetet në ndotjen e përgjithshme të një qyteti. Peshën më të madhe në këtë përllogaritje e ka ndotja e ajrit dhe e ujit, të cilët janë dy faktorët kyç në përcaktimin e nivelit të ndotjes së një qyteti.

Ku shkojnë taksat e qytetarëve për gjelbërimin dhe mjedisin?

Siç dihet bashkitë dhe qeveria kanë vendosur disa taksa të quajtura për gjelbërim, për ruajtjen e mjedisit, të cilat janë edhe të drejtpërdrejta, por edhe taksa të tërthorta, kur u shtohen çmimit të karburanteve, etj. Mirëpo, qytetet tona mbeten më të ndotura, pa gjelbërim, ose me gjelbërim të pakët, ndërkohë, që fondet e mbledhura nga taksat që paguajnë qytetarët për gjelbërimin shpërdorohen në faturat e koncesioneve. Një tjetër problem është edhe ndotja nga përdorimi i karburanteve të cilësive të dobëta, për shkak se institucionet shtetërore ligj-zbatuese nuk ushtrojnë kontrollin e duhur, ndaj bizneseve që prodhojnë dhe tregtojnë karburantet e cilësive të dobëta, që bëhen shkaku i ndotjes. Gjithashtu, ndotjet e mëdha të ujit, mjedisit, faunës vjen edhe nga zonat naftë-nxjerrëse, të cilat nuk monitorohen, ose kompanitë nuk duan të shpenzojnë asnjë qindarkë për mbrojtjen e mjedisit. Gjithashtu, ndotjet vijnë edhe nga çlirimi i gazrave të dëmshme në atmosferë nga uzina të përpunimit të minierave, ku në to nuk investohet në vendosjen e filtrave, sie dhe nga veprimtaria e pakontrolluar e guroreve pranë qendrave të banimit. Po kështu, qeveria planifikon koncesione qindra milionë euro për ndërtimin e inceneratorëve, të cilat janë një nga burimet e ndotjes së mjedisit.

Uji i ndotur, me çmimin më të shtrenjtë

Bashkitë kanë rritur shumë edhe çmimin e ujit, mirëpo qytetari ende po furnizohet me ujë të ndotur, të papijshëm. Kjo ndodh sepse bashkitë fondet i shpërdorojnë për investime të dobëta, jo efikase ose për qëllime të tjera, pa krijuar mundësitë që të bëhen investime serioze, të cilat do të garantojnë ujë të pastër.