Akademik Prof. Dr. Anastas Angjeli: “Qytetarët e botës, kultura për një paqe të shëndoshë dhe të qëndrueshme”

Universiteti Mesdhetar i Shqipërisë në bashkëpunim me Organizatën Ndërkombëtare Books for Peace, UNIFUNVIC UNESCO CLUBS BRAZIL BUCA / EUROPEBUCA / EUROPE, Ambasadën e Shqipërisë në Vatikan, Forumin Diplomatik Shqiptar dhe Gazetën Diplomatike Italiane organizuan në Romë Konferenca ndërkombëtare me temën “Qytetarët e botës, kultura për një paqe të shëndoshë dhe të qëndrueshme”

Në panelin shkencor, që u drejtua nga Profesor Antonio Imeneo, President i Organizates Books for Peace, kontribuan Akademik Prof. Dr. Anastas Angjeli, President i Universitetit Mesdhetar, Alessandro Boçolini, Profesor i Asociuar i Historisë Moderne në Universitetin e Tuscias, Arben Cici, Prorektor i Universitetit Mesdhetar të Shqipërisë, Sh.S. Majlinda Frangaj, Ambasadore e Republikës së Shqipërisë në Selinë e Shenjtë dhe Urdhrin Sovran të Maltës dhe Antonio Felice Ulriçhe, Rector i Univeraitetit të Barit dhe Kryetar i Agjencisë Italiane të Vlerësimit të Universiteteve dhs Institucioneve Shkencore.

Sigal

***Ky aktivitet i veçantë u pasqyrua gjerësisht edhe në mediat sociale italiane si Gazzetta Diplomatica Italiana, Eurasia News në italisht, etj.

Akademik Prof. Dr. Anastas Angjeli/

Paqja dhe zhvillimi i qëndrueshëm: Prosperitet global për qytetarin global

Dy çështje të rëndësishme dhe shumë aktuale në ditët e sotme: janë paqja dhe zhvillimi i qëndrueshëm.

Ka më shumë se dy vjet që ndërsa bota filloi të rimëkëmbej nga beteja me pandeminë, Federata Ruse nisi sulmin ushtarak mbi Ukrainën. E ndërsa bota ishte e fokusuar mbi tmerret e luftës në Ukrainë, një konflikt tjetër i përgjakshëm nisi në Gaza. Si paqja ashtu edhe zhvillimi i qëndrueshëm janë të kërcënuar nga këto konflikte, ashtu si edhe nga shumë konflikte të tjera ushtarake, etnike, sociale, fisnore, ndërkulturore  në Azi, në Afrikë apo në pjesë të tjera të botës, ku njerëzit dhe shoqëritë ndihen të dëshpëruar dhe të pasigurt për të ardhmen e tyre.

Paqja dhe zhvillimi i qëndrueshëm nuk janë thjesht komponentë teorikë apo rezultate të dëshirueshme. Ato janë shtylla thelbësore për arritjen e prosperitetit dhe barazisë globale. Zhvillimi i qëndrueshëm, siç përcaktohet nga Kombet e Bashkuara, përfshin rritjen ekonomike, përfshirjen sociale dhe qëndrueshmërinë mjedisore, pra plotësimin e nevojave aktuale pa kompromentuar aftësinë e brezave të ardhshëm për të përmbushur nevojat e tyre. Kjo qasje strategjike thekson lidhjen thelbësore ndërmjet progresit ekonomik, mirëqenies sociale dhe vëmëndjes mjedisore në dobi të mirëqënies globale. Këtë qasje ka përqafuar edhe drejtuesja ekzekutive e FMN Kristalina Georgieva kur me rastin e 80 vjetorit të Bretton Ëoods theksoi ndër të tjera se duhet të korrigjohen gabimet e 100 viteve të fundit dhe se lufta kundër pabarazisë duhet të jetë tashmë në fokus.

Lidhja midis zhvillimit të qëndrueshëm dhe paqes është e thellë dhe shumëplanëshe

Iniciativat e OKB-së për zhvillimin e qëndrueshëm janë thelbësore në trajtimin e degradimit mjedisor dhe shkaqeve rrënjësore të konfliktit, si varfëria, pabarazia dhe mungesa e aksesit në shërbimet thelbësore si shëndetësia, arsimi dhe trajnimi. Duke investuar në bujqësi të qëndrueshme, ekonomi të gjelbër, atë blu dhe cirkulare, infrastrukturë dhe energji të rinovueshme, teknologji, këto iniciativa jo vetëm që sigurojnë burime jetike dhe përmirësojnë aksesin në shërbime, por gjithashtu reduktojnë varësinë nga burimet e prirura nga konflikti, duke promovuar kështu stabilitetin social dhe ekonomik. Përpjekje të tilla janë themelore për arritjen e paqes, stabilitetit dhe prosperitetit global. Zhvillimi i qëndrueshëm dhe paqja janë thellësisht të ndërlidhura, ku secili forcon tjetrin për të nxitur një botë të drejtë, të barabartë dhe paqësore. Kjo qasje siguron përmbushjen e nevojave, ëndrrave dhe ambicieve të brezave të ardhshëm, duke krijuar një të ardhme më të ndritshme dhe më të qëndrueshme për të gjithë.

Ndërlidhja dhe bashkëpunimi

Zhvillimi i qëndrueshëm trajton shkaqet rrënjësore të konfliktit duke nxitur rritjen ekonomike gjithpërfshirëse, kohezionin social dhe qëndrueshmërinë mjedisore. Duke reduktuar pabarazitë, duke rritur aksesin në arsim dhe kujdes shëndetësor, dhe duke fuqizuar komunitetet e margjinalizuara, zvogëlon tensionet që nxisin konfliktin. Mundësitë ekonomike për të rinjtë në zonat e konfliktit pengojnë rekrutimin në grupe të armatosura. Anasjelltas, paqja është jetike për zhvillimin e qëndrueshëm, duke mundësuar që rindërtimi pas konfliktit të fokusohet në ringjalljen e komuniteteve, rivendosjen e shërbimeve thelbësore dhe promovimin e pajtimit. Bujqësia e qëndrueshme në zonat pas konfliktit rrit sigurinë ushqimore dhe nxit besimin dhe bashkëpunimin midis ish-kundërshtarëve.

Shembuj të qasjeve të integruara

Rajoni i Ballkanit ka përjetuar konflikte etnike dhe paqëndrueshmëri politike në të kaluarën, gjë që ka ndikuar në pengimin e zhvillimit të qëndrueshëm. Në proceset e dy dekadave të fundit të integrimit evropian të vendeve të rajonit të Ballkanit, nisma të tilla si Procesi i Berlinit janë shumë efektive dhe po japin impakt të jashtëzakonshëm. Kjo nismë, e fokusuar me të drejtë në nxitjen e investimeve, shkëmbimeve ekonomike, rritjen e bashkëpunimit shumëplanësh, veçanërisht mjedisor dhe inkurajimin e lëvizjes së lirë të të mirave materiale dhe të njerëzve midis vendeve të Ballkanit, që aspirojnë të anëtarësohen në Bashkimin Evropian ka ndërtuar një platformë optimiste dhe të qëndrueshme bashkëpunimi. Duke adresuar sfidat e përbashkëta historike dhe aktuale ekonomike dhe politike, Procesi i Berlinit nxit bashkëpunimin dhe ndërtimin e besimit midis vendeve, për të kontribuar në stabilitetin rajonal dhe zhvillimin e qëndrueshëm. Kjo qasje e integruar tregon sesi zhvillimi i qëndrueshëm mund të jetë një katalizator për ndërtimin e paqes, pajtimin e qëndrueshëm dhe prosperitetin e mirëqenien për të gjithë qytetarët e këtyre vendeve.

Në mënyrë të ngjashme, në kontekstin evropian, iniciativat në rajonet pas konfliktit si Irlanda e Veriut fokusohen në rigjenerimin e qëndrueshëm ekonomik dhe pajtimin e komunitetit. Projekte të tilla si zhvillimi i qëndrueshëm i turizmit jo vetëm që nxisin rritjen ekonomike, por gjithashtu nxisin dialogun dhe mirëkuptimin ndërmjet komuniteteve, duke kontribuar në paqen e qëndrueshme.

Këta shembuj nënvizojnë rolin e jashtzakonshëm të zhvillimit të qëndrueshëm në trajtimin e  problemeve historike dhe promovimin e rritjes gjithpërfshirëse, që përfiton të gjitha segmentet e shoqërisë.

Sfidat dhe Mundësitë

Pavarësisht sinergjive të tyre, sfidat mbeten në integrimin efektiv të zhvillimit të qëndrueshëm dhe përpjekjeve për ndërtimin e paqes. Paqëndrueshmëria politike, qeverisja e dobët, politikat korruptive dhe mungesa e burimeve e mund të minojnë si iniciativat e paqes ashtu edhe qëllimet e zhvillimit të qëndrueshëm. Në ditët e sotme të globalizmit të shumëfishtë bashkëpunimi ndërkombëtar dhe qasjet shumëpalëshe mbeten vendimtare në përballjen e këtyre problemeve, siç edhe shihet në iniciativat e udhëhequra nga organizata të rëndësishme si Kombet e Bashkuara, Bashkimi Evropian, apo organizata të tjera globale dhe rajonale.

Edukimi dhe arsimi gjithashtu luajnë një rol kyç në promovimin e një kulture paqeje e qëndrueshmërie dhe përgatitjen e qytetarit global. Duke edukuar paqen dhe mësuar aftësitë për zgjidhjen e konflikteve, duke promovuar ndërgjegjësimin social, ekonomik e mjedisor dhe duke nxitur respektin për të drejtat e njeriut, qytetarët e shekullit tonë pajisen me mjetet e nevojshme për të kontribuar në shoqëri paqësore dhe të qëndrueshme. Për më tepër, investimi në edukim, shëndetësi, arsim e sport për të gjithë, duke përfshirë grupet e margjinalizuara sociale ashtu edhe refugjatët, ndërton qëndrueshmëri dhe fuqizon komunitetet për të marrë pjesë aktive në proceset e thelluara të zhvillimit të qëndrueshëm në shoqëritë tona.

Konkluzione

Në përfundim, në shekullin e zhvillimit marramendës teknologjik, marrëdhënia midis zhvillimit të qëndrueshëm dhe paqes është simbiotike dhe thelbësore për ndërtimin e shoqërive elastike të afta për të kapërcyer sfidat dhe për të kapur mundësitë në një botë gjithnjë e më të ndërlidhur. Duke trajtuar pabarazitë, duke promovuar qëndrueshmërinë sociale e mjedisore dhe duke nxitur pjesëmarrjen gjithpërfshirëse e politikat e drejta, zhvillimi i qëndrueshëm kontribuon në reduktimin e rrezikut të konfliktit dhe në ndërtimin e shtigjeve drejt paqes së qëndrueshme. Anasjelltas, paqja siguron kushtet e nevojshme për lulëzimin e zhvillimit të qëndrueshëm, duke siguruar që brezat e ardhshëm të mund të jetojnë në një botë me mirëqënie dhe harmoni të përbashkët.

Kjo marrëdhënie dinamike nënvizon domosdoshmërinë për qasje vendimtare dhe të integruara që i japin prioritet qëllimeve të ndërtimit të paqes dhe zhvillimit të qëndrueshëm. Duke njohur ndërvarësinë e tyre dhe duke nxitur bashkëpunimin midis palëve të interesuara në nivel lokal, kombëtar dhe ndërkombëtar, ne mund të përparojmë drejt një të ardhmeje më të barabartë, paqësore dhe të qëndrueshme për të gjithë qytetarët e globit.