“Shkruaje te lista, sapo të marr pagën do të vij ta shlyej.”Është një fjali që dëgjohet gjithnjë e më shpesh në marketet e vogla të lagjeve. Shitësi nuk habitet më. Merr fletoren e vjetër të borxheve, shënon emrin, datën dhe shumën, ndërsa në qese fut bukën, qumështin, vajin apo makaronat. Pagesa do të bëhet më vonë, kur të hyjë paga, pensioni apo ndihma ekonomike. Për mijëra familje shqiptare, kjo nuk është një situatë e përkohshme, por mënyra e vetme për të mbyllur muajin pa mbetur pa ushqime. Në shumë markete lagjesh në Tiranë, blerja “me listë” vazhdon të jetë një praktikë e përditshme. Miri, pronar i një marketi pranë zonës së Vilave Gjermane, thotë se fenomeni jo vetëm që nuk është zhdukur, por është bërë edhe më i zakonshëm vitet e fundit. “Janë klientë që i njohim prej shumë kohësh. Shumica janë familje që nuk arrijnë ta çojnë pagën deri në fund të muajit. Në listë futen pothuajse gjithmonë produktet bazë; bukë, qumësht, vaj, sheqer, oriz, makarona apo detergjentë. Nuk bëhet fjalë për luks,” tregon ai. Sipas tij, pas rritjes së ndjeshme të çmimeve në vitet pas pandemisë, kërkesat për të marrë produkte me borxh janë shtuar ndjeshëm.”Ka edhe njerëz që punojnë çdo ditë, por paga nuk u del. Kjo është bërë realitet. Donika, e cila administron një market të vogël, thotë se më së shumti kërkojnë të marrin ushqime me listë pensionistët dhe familjet me shumë anëtarëSipas aktivistit dhe përfaqësuesit të organizatës “Qëndresa Qytetare”, Kolindo Vjerdha, rreth 40.3% e popullsisë shqiptare ndodhet në rrezik varfërie ose përjashtimi social. Ai thekson se afro 461 mijë shqiptarë jetojnë nën pragun e rrezikut për varfëri, ndërsa 32.8% përballen me privim të rëndë material dhe social. “Pragu i rrezikut për varfëri llogaritet rreth 27 mijë lekë në muaj për frymë, ndërkohë që niveli i përgjithshëm i çmimeve është rritur me rreth 21% krahasuar me vitin 2020”, shpjegon ai. Një raport mbi minimumin jetik kishte arritur më herët në përfundimin se rreth 40% e shqiptarëve jetojnë me afërsisht 5.5 dollarë në ditë, një nga nivelet më të larta të varfërisë në rajon.
///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
