Analizë nga Prof. Dr. Zamira Çavo/ Ata që i hynë me vrull politikës së demokracisël i hyn po kaq me “vrull” dhe vjedhjes, grabitjes plackitjes e shitjes së pasurive të këtij vendi sikur e kanë Shqipërine pronën e tyre private dhe postin politik si të merituar “përjetësisht”. Shpërdorimi i fondeve publike në nivele të tilla marramëndëse gjatë 33 viteve. Ndërkohë sistemi arsimor po shkon drejt dekompozimit, administrata e mbushur me analfabetofunksionalë, të përndjekurit politik enden dyerve të gjykatave për tu kompensuar. Dhe kur SPAk nxjerr dosjet e zyrtarëve të lartë, mbështes kryeministrin kur thotë se përgjegjësia është personale. Por korrupsioni monstruoz nuk është personal. Ndaj asnjë SPAK nuk do t’ja dalë dot të japë Drejtësi!
Ku tӫ vӫsh gishtin nӫ administratӫn publike “tӫ dhemb” korrupsioni. Ata qӫ i hynӫ me vrull politikӫs sӫ demokracisӫ i hyn po kaq me “vrull” dhe vjedhjes, grabitjes plaçkitjes e shitjes sӫ pasurive tӫ kӫtij vendi duke e konsideruar Shqipӫrine pronӫn e tyre private dhe postin politik si tӫ merituar “pӫrjetӫsisht”. Dhe ia dolӫn!
Ka një tip barcalete qӫ ka qarkulluar prej kohӫsh: Shkon njӫ individ tek mjeku dhe i thotӫ “doktor ku tӫ ve gishtin mӫ dhemb. Jam vӫrtetӫ shumӫ i sӫmurӫ.” Dhe mjeku pӫrgjigjet: Ke thyer gishtin!
Kӫshtu po ndodh dhe me shoqӫrinӫ tonӫ. Ku tӫ vӫsh gishtin nӫ administratӫn publike “tӫ dhemb” korrupsioni. Spaku po vӫrteton çdo ditӫ atӫ qӫ prej vitesh njerӫzia e ka pӫrshpӫritur herӫ nӫn zӫ e herӫ me zӫ. Janӫ pӫrmӫndur emra e janӫ treguar me gisht pasurira qӫ mbajnӫ pas vetes emra politikanӫsh e qeveritarӫsh. Ama tani gjӫrat duket se po marrin vlerӫsim real e qӫ po ngjallin njӫ farӫ shprese optimiste pӫr tӫ “shӫruar sӫmundjen”. Por le tӫ analizojmӫ pak realitetin.
Shpӫrdorimi i fondeve publike nӫ nivele tӫ tilla marramӫndӫse gjatӫ 33 viteve demokraci ka dӫshmuar se politika jonӫ e ka konsideruar vendin as mӫ pak e as mӫ shumӫ, por si kundӫr thoshte dikur Krist Maloku,” Si derrin, tӫ cilit mund t’i shkulӫsh njӫ qime sapo tӫ tӫ jepet mundӫsia”.
Ata qӫ i hynӫ me vrull politikӫs sӫ demokracisӫ i hyn po kaq me “vrull” dhe vjedhjes, grabitjes plaçkitjes e shitjes sӫ pasurive tӫ kӫtij vendi duke e konsideruar Shqipӫrinë pronӫn e tyre private dhe postin politik si tӫ merituar “pӫrjetӫsisht”. Dhe ia dolӫn!
Kasta politike nӫ pushtet ose jo, nӫ kӫto 33 vite ӫshtӫ pasuruar me hapa gjigande sa nuk ka SPAK qӫ e çon para pӫrgjegjӫsisӫ! Dhe ka njӫ arsye:- Janӫ aq shumӫ, sa SPAK-ut dhe nӫse do punonte” non stop”, 24/24 orӫ e më shumӫ pӫrgjegjshmӫri, do t’i duheshin dhjetra dekada qӫ t’i dӫrgonte para drejtӫsisӫ tӫ gjithӫ ata qӫ e çvatӫn kӫtӫ vend! Po ndӫrkohӫ listӫs sӫ tӫ vjetӫrve do t’i shtoheshin edhe qeveritarӫ tӫ rinj apo politikanӫ tӫ rinj…Sepse tek ne nuk ӫshtӫ problem “sӫmundja”, por Gishti!
Sistemi ynӫ prodhon korrupsion nga “A”-ja tek “Zh”-ja. Shikoni Ligjet! Kemi aq shumӫ ligje e aq pak ndӫshkueshmӫri! Por le ta analizojmӫ pak Korrupsionin.
Para ligjit natyrisht secili ӫshtӫ pӫrgjegjӫs pӫr shkeljet e bӫra. Populli prej kohӫsh ka thӫnӫ “çdo berr varet nga kӫmbӫt e veta”, por pse ka kaq shumӫ “berra” pӫr t’u “varur”? Ky duket se ӫshtӫ problem i vӫrtetӫ!
Mentaliteti i shqiptarit vazhdon tӫ jetӫ ai i dikurshmi nӫ lidhje me shtetin. Nuk e do shtetin e tij! Nuk e kupton kӫtӫ shtet! E shikon atӫ si tӫ huaj, si diçka qӫ nuk ka tӫ bӫjӫ me tӫ si individ. Kӫshtu ka qenӫ qӫ prej krijimit tӫ shtetit shqiptar! Shtetin, shqiptarӫt e njohӫn vetӫm nӫ kohӫn e Enverit dhe atӫhere e njohӫn si diktaturӫ. Po sot? Nga njӫ anketӫ e bӫrӫ 6 muaj mӫ parӫ me 3000 qytetarӫ nӫ shkallӫ vendi, pyetjes: Si e ndjeni praninӫ e shtetit nӫ jetӫn tuaj tӫ pӫrditshme janӫ pӫrgjigjur: 85% – te taksat, 9% te shӫrbimet . Ndӫrsa pyetjes: “Si i vlerӫsoni shӫrbimet e shtetit ndaj jush”, me njӫ vlerӫsim nga 0-10, i janӫ pӫrgjigjur: 71% 0, 11% kanӫ dhӫnӫ vlerӫsimin 6 .
Shpӫrdorimi i fondeve publike nӫ nivele tӫ tilla marramendӫse gjatӫ 33 viteve demokraci ka dӫshmuar se politika jonӫ e ka konsideruar vendin as mӫ pak e as mӫ shumӫ, por si kundӫr thoshte dikur Krist Maloku,” Si derrin tӫ cilit mund t’i shkulӫsh njӫ qime sapo tӫ tӫ jepet mundӫsia”.
Po t’i hedhim dhe njӫ sy rrjeteve sociale do tӫ kuptojmӫ se qasja e qytetarit ndaj shtetit ӫshtӫ po ajo e shumӫ viteve mӫ parӫ.
Kur pyes veten dhe unӫ pӫrsonalisht disa herӫ them:’Ç’mӫ duhet shteti kur nuk mӫ siguron ujin e pijshӫm, nuk me garanton cilӫsinӫ e ushqimeve, cilӫsinӫ e shӫrbimeve mjeksore, arsimore, nuk mӫ garanton madje as jetӫn ! Ç’mӫ duhet shteti? Vetӫm qӫ tӫ mӫ taksojӫ? Dhe pastaj me taksat e mia tӫ pasurohen ata qӫ janӫ nӫ pushtet? Tӫ rrisӫ pagat e administratӫs ndӫrkohӫ pensionistӫt nӫ shumicӫn e tyre, nuk arrijnӫ tӫ blejnӫ ilaçet pӫr vete me pensionin qӫ marrin? Pӫrse e dua shtetin kur vazhdon e paguan pa fund ende pas 23 vitesh degӫ pas dege, ish tӫ pӫrndjekurit “politik”, ndӫrsa pronarӫt e vӫrtetӫ enden dyerve tӫ gjykatave pӫr tӫ gjetur tӫ drejtӫn e tyre e pӫr t’u kompesuar? Po tӫ vazhdoja do kisha mbushur faqet tӫ tӫra me argumente.
Nӫ 33 vite administrata publike ka vuajtur nga militantizmi, mungesa e dijeve, mungesa e profesionistӫve. Ku tӫ vesh “gishtin” nӫ administratӫn publike gӫlon paaftӫsia dhe korrupsioni, nӫ ato pӫrmasa qӫ kanӫ mundӫsi sipas “vendit” tӫ punӫs qӫ kanӫ! Nӫ tӫ gjitha raportet e BE-sӫ pӫr kӫtӫ administratӫ vihet gishti mbi kӫto problematika. Bӫhet sikur reformohet dhe sӫrish asgjӫ. Kjo administratӫ ӫshtӫ pastaj ajo qӫ harton ligjet sipas “midesӫ” sӫ atij qӫ ӫshtӫ nӫ majӫn e piramidӫs. Nӫ administratӫn publike gjen me dhjetra analfabetofunksionalӫ qӫ nuk kuptojnӫ as gjӫ nga qeverisja, ama njohin shumӫ mirӫ mundӫsitӫ qӫ tӫ jep vendi I punes pӫr tӫ nxjerrӫ “diçka” , pra pӫr ti hequr “njӫ qime derrit shtet!”
Sistemi arsimor po shkon me hapa vigane drejt dekompozimit jo thjesht tepriko- praktik, por edhe formues. Tӫ rinjtӫ nuk duan tӫ mӫsojnӫ, nuk duan tӫ lodhen, ama duan tӫ fitojnӫ sa mӫ shumӫ e sa mӫ shpejt. Dhe ku mӫ mirӫ se nӫ Administratӫn publike mund tӫ realizojnӫ “endrrat” e tyre? Kӫshtu kjo kategori i hyn politikӫs dhe kapet pas ndonjӫrit i cili “udhӫzon” si duhet tӫ veprojӫ’.
Pra kur SPAk-u nxjerr tashmӫ dosjet e qeveritarӫve tӫ lartӫ apo zyrtarӫve tӫ lartӫ, sigurisht na vjen mirӫ dhe mbӫshtes kryeministrin kur thotӫ se pӫrgjegjӫsia ӫshtӫ personale. Por problem nuk ӫshtӫ personal. Problemi ӫshtӫ madhor, gjeneral, ӫshtӫ “Problem i sistemit”! Nuk po akuzoj Kryeministrin se si ka mundur tӫ “gënjehet” pӫr tӫ emӫruar kaq shumӫ individӫ tӫ kӫsaj kategorie monstruoze korrupsioni. Por sigurisht edhe ai ka pӫrgjegjӫsi morale pӫr kӫtӫ. Por ama, Ai ka njӫ pӫrgjegjӫsi akoma mӫ tӫ madhe; nuk ka siguruar dot Sistemin, i cili kӫshtu si ӫshtӫ prodhon e do tӫ prodhojӫ korrupsion! Pӫr aq kohӫ sa nuk ka pӫrgjegjӫsi pӫr punӫt qӫ bӫhen nӫ Administratӫn publike, e mӫ tej edhe në qeverisje, pӫrderisa askush nuk largohet nga puna, apo nga drejtimi, sepse nuk ka pӫrmbushur njӫ detyrӫ , pӫrderisa askush nuk dӫnohet administrativisht pӫr njӫ fond publik, qoftӫ edhe minimal, tӫ shpӫrdoruar pӫr shkak tӫ mos kontrollit, pӫr sa kohӫ qӫ nuk do tӫ konsiderohet si elementi kryesor “Mbajta e pӫrgjegjӫsisӫ pӫr çdo punӫ tӫ kryer, asnjӫ SPAK nuk do t’ja dalӫ dot tӫ japӫ Drejtӫsi!
Si thoshte Sandro Pertini:”Demokracinӫ e fituam me luftӫ e nuk do rrezikojmӫ kurrӫ ta humbasim lirinӫ, prej atyre qӫ e pӫrdorin atӫ pӫr tӫ vjedhur!”
