Është e domosdoshme që Qeveria të mendojë për përdorimin me efektivitet sa më të lartë të burimeve dhe të shfrytëzimit. Të mos lejohet të tjetërsohet nga ligjet e kapitalizmit primitiv, që janë zbatuar me papërgjegjëshmëri. Të mos grabitet Hidrogjeni nga konçensionarët e PPP-të. Të mos ndodhi si me kromin, naftën, gazin e pasuri të tjera minerale, që grabiten dhe buxheti i shtetit e shqiptarët nuk përfitojnë, nuk gëzojnë pasuritë e tyre.
/Telegraf.al/ Përparim në tranzicionin e energjisë? Studiuesit zbuluan së fundmi një rezervuar të madh hidrogjeni në Shqipëri, në Bulqizë. Energjia miqësore me mjedisin tani mund të bëhet më e lirë. Hidrogjeni duhet të luajë një rol kyç në tranzicionin energjetik për të ndihmuar në ristrukturimin miqësor ndaj klimës të ekonomisë. Kur përdoret ky burim energjie, nuk prodhohet asnjë dioksid karboni që dëmton klimën si nënprodukt. Në pamje të parë, kushtet duken të mira: H2 është elementi më i zakonshëm në univers. Megjithatë, ai është pothuajse gjithmonë i pranishëm si një përbërës – për shembull në ujë – dhe për këtë arsye duhet të shpërndahet. Kjo është zakonisht komplekse, e shtrenjtë dhe ndonjëherë jo miqësore me mjedisin. Megjithatë, zbulimi i një rezervuari të madh hidrogjeni në Shqipëri mund të jetë tani një pikë kthese.
Rezervuari i hidrogjenit në Shqipëri është një nga depozitat më të mëdha natyrore të zbuluara deri më sot
Burimet natyrore të gazit të hidrogjenit janë në fakt të rralla. Por një ekip kërkimor i udhëhequr nga Laurent Truche nga Universiteti i Grenoble zbuloi një burim të dyshuar të madh gazi hidrogjeni brenda një miniere kromi në Bulqizë, Shqipëri, rreth 50 kilometra nga kryeqyteti Tirana. “Të paktën 200 ton H2 emetohen nga tunelet e minierës çdo vit, që përfaqëson një nga normat më të mëdha të rrjedhës H2 të regjistruara deri më tani,” raportuan studiuesit, sipas studimit të botuar në shkurt.
Cilësia e burimit të zbuluar është gjithashtu novator: u gjet një shkallë e rritur e gazit të hidrogjenit prej 84 përqind në vëllim. Dalja e gazit përbëhet nga hidrogjen pothuajse i pastër. Ekipi hulumtues regjistroi rrjedhjet e hidrogjenit në minierë për rreth gjashtë vjet.
Depozitat e hidrogjenit në Shqipëri gjithashtu mund të hapin burime në të ardhmen.
Një sukses nuk ishte vetëm zbulimi i depozitës specifike, por edhe perspektiva e zhvillimit të burimeve të mëtejshme në të ardhmen. Rrjedha e madhe e hidrogjenit ka të ngjarë për shkak të akumulimit afatgjatë në rezervuar, tha ekipi hulumtues. “Vendet me gjeologji të ngjashme duhet të jenë objektiva të mira për kërkimin e burimeve të tjera natyrore të hidrogjenit.”
Miniera shtrihet në shkëmbin e ofiolitit. Ky përbëhet nga shkëmbi i kores së parë oqeanike që dikur shtrihej në fund të detit, por migroi për shkak të ndryshimit të tektonikës së pllakave. Ky lloj shkëmbi mund të “strehojë akumulime të gazit H2 ekonomikisht të qëndrueshme”, sipas studimit.
Rreth studimit
Studimi “Një rezervuar i thellë për hidrogjenin nxit degazimin intensiv në ofiolitin e Bulqizës” nga ekipi i autorëve të drejtuar nga Laurent Truche nga Universiteti i Grenoble Alpes u botua në 8 shkurt 2024 në revistën shkencore Science.
Shkëmbinjtë ofiolite mund të jenë burimi i hidrogjenit: “komercialisht i zbatueshëm”
Potenciali është padyshim i madh: “Rripi i ofiolitit shtrihet mbi më shumë se 3000 kilometra nga Turqia në Slloveni,” raportojnë studiuesit, sipas revistës shkencore Scinexx. Konkretisht, hidrogjeni mund të ishte krijuar nga reaksionet gjeokimike të mineraleve dhe të grumbullohej në poret e shkëmbit për një periudhë të gjatë kohore. “Prandaj, ofiolitet kanë potencialin të përmbajnë rezervuarë të pasur me gaz hidrogjeni me cilësi të lartë.”
Një burim i tillë energjie miqësor ndaj mjedisit do të ishte padyshim edhe ekonomikisht fitimprurës. “Hidrogjeni mund të nxirret me përfitim komercial në kontekste të tilla gjeologjike, sepse gazi është i bllokuar dhe i përqendruar në zonat e prishjes,” vlerëson grupi i kërkimit. “Në fakt mund të jetë e mundur të mblidhet ky hidrogjen dhe të përdoret në një turbinë me gaz”, -sugjeron Truche.
Çfarë mund të thotë zbulimi i rezervuarit të hidrogjenit në Shqipëri për tranzicionin energjetik?
Studiuesit e klimës pajtohen:- njerëzimi duhet të kufizojë në mënyrë drastike emetimet e gazeve serrë në mënyrë që të zbusë pasojat e ndryshimeve klimatike. Hidrogjeni jeshil mund të zvogëlojë gjurmën e karbonit të shumë industrive, por aktualisht është shumë i shtrenjtë. Zbulimi në Shqipëri mund ta bëjë papritur financiarisht tërheqës burimin e energjisë miqësore me mjedisin. Hidrogjeni do të ishte vaji i ri. “Kjo mund të prishë gjeopolitikën, në shumë mënyra të mira, sepse hidrogjeni do të jetë aty ku nuk janë nafta dhe gazi,” citoi Science të thoshte në një artikull lajmi studiuesi i Universitetit të Teksasit, Michael Ëebber. Nëse e kërkoni, do të gjeni hidrogjen.
Gjetjet e fundit mbi ndryshimet klimatike që përparojnë me shpejtësi tregojnë se koha është thelbësore. Në Marrëveshjen e Parisit për Klimën, BE-ja u zotua të jetë neutrale ndaj klimës deri në vitin 2050. Për të arritur këtë objektiv klimatik, prodhimi i rreth 100 milionë tonë hidrogjen me emetim të ulët në vit do të jetë i nevojshëm deri në vitin 2030 siç ka llogaritur Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë, ose – siç tregon tani studimi i ekipit hulumtues të Truche – ndoshta thjesht zhvillimi i burimeve të mëtejshme natyrore të hidrogjenit.
Hidrogjeni si pasuri e madhe, e jashtzakonshme për energjinë e rinovueshme, është një dhuratë që natyra u ka dhënë shqiptarëve. Është e domosdoshme që Qeveria dhe Ministria e Industrisë, Ekonomisë, etj., të mendojnë për përdorimin me efektivitet sa më të lartë të burimeve dhe të shqfrytëzimit. Të mos lejohet të tjetërsohet nga ligjet e kapitalizmit primitiv që janë zbatuar me papërgjegjëshmëri. Të mos grabitet Hidrogjeni nga konçensionarët e PPP-të. Të mos ndodhi si me kromin, naftën, gazin e pasuri të tjera minerale që grabiten dhe buxheti i shtetit e shqiptarët nuk përfitojnë, nuk gëzojnë pasuritë e tyre.
