Në planin afatgjatë, BE-ja nuk do të jetë në gjendje të shmangë konfliktin me SHBA-në. Në mars, Virkkunen planifikon të paraqesë një paketë të re legjislative mbi “sovranitetin teknologjik”. Kjo sfidon dominimin amerikan në aplikacionet cloud, IA dhe mikroçipat.
Një luftë për pushtet ka shpërthyer midis SHBA-së, BE-së dhe disa shteteve anëtare mbi rregullimin e internetit dhe korporatave të mëdha dixhitale.
“censurë” Administrata Trump në Uashington akuzon Komisionin e BE-së për “censurë” dhe kërkon që ligjet evropiane të zbuten. Spanja dhe Franca, nga ana tjetër, besojnë se masat e marra nga autoritetet e Brukselit nuk shkojnë aq larg sa duhet. Ata duan rregulla më të rrepta për mediat sociale, duke argumentuar se fëmijët, në veçanti, kanë nevojë për mbrojtje më të mirë. Komisioni i BE-së po përgjigjet në mënyrën e vet – me një qortim të ashpër ndaj TikTok dhe kërcënimin me miliona gjoba.
Një rrezik akut i varësisë
Përdorimi i platformës popullore të videove paraqet një rrezik akut të varësisë, u tha të premten, më 6 shkurt 2026, në Bruksel. “Varësia nga mediat sociale mund të ketë efekte të dëmshme në trurin, në zhvillim të fëmijëve dhe të rinjve”, paralajmëroi Komisionerja Dixhitale e BE-së Henna Virkkunen, e cila nisi një hetim. Sipas Komisionit, TikTok përdoret nga 117 milionë njerëz në BE, kryesisht fëmijë dhe të rinj. Truket teknike si luajtja automatike, lëvizja pa fund dhe rekomandimet e personalizuara shpesh i mbajnë fëmijët të ngjitur pas ekranit deri shumë pas mesnatës. TikTok e mohon me forcë këtë. “Gjetjet paraprake të Komisionit kategorikisht e keqinterpretojnë platformën tonë dhe janë plotësisht të pabazuara”, tha një zëdhënës. Kompania tani mund të përpiqet të hedhë poshtë akuzat dhe të zbatojë përmirësime. Përndryshe, ajo përballet me gjoba deri në gjashtë përqind të të ardhurave të saj.
Ligji i Shërbimeve Dixhitale (DSA)
Fakti që Brukseli po ndërhyn tani – pas një hetimi paraprak dyvjeçar – nuk është rastësi. Presioni thjesht ishte bërë shumë i madh. Kritikët prej kohësh e kanë akuzuar Komisionin e BE-së se është shumë i ngurruar për të zbatuar ligjet evropiane të internetit dhe se i përulet korporatave të mëdha dixhitale. Mosmarrëveshja përqendrohet kryesisht në Aktin e Shërbimeve Dixhitale (DSA), i cili hyri në fuqi në vitin 2023. Ai i detyron platformat kryesore online dhe motorët e kërkimit të ndërmarrin veprime më të forta kundër përmbajtjes së paligjshme, gjuhës së urrejtjes dhe dezinformimit, dhe të mbrojnë më mirë përdoruesit e tyre.
Hetimet e BE-së.
Megjithatë, që kur Presidenti i SHBA-së Donald Trump mori detyrën, hetimet e BE-së për platforma si X (më parë Tëitter), Google dhe Facebook (Meta) kanë vazhduar. Vendet individuale të BE-së po marrin gjithnjë e më shumë drejtimin dhe po vënë në pikëpyetje rolin udhëheqës të Komisionit. Kohët e fundit, Franca dhe Spanja kanë ndërmarrë veprime. Autoritetet franceze urdhëruan një kontroll të zyrave të X në Paris. Dyshimi: Kompania e Elon Musk favorizon postimet e ekstremit të djathtë dhe shpërndan imazhe me përmbajtje seksuale eksplicite, kohët e fundit edhe përmes chatbot-it të X, Grok.
Edhe nëse Komisioni i BE-së nuk dëshiron ta thotë me zë të lartë, lufta për pushtet mbi internetin dhe botën e re dixhitale sapo ka filluar. Në botën e re dixhitale, sovraniteti teknologjik është sovranitet i pushtetit politik, mospranimi i vartësisë, mënjanimi i ndërhyrjeve që rrezikojnë veprimtarinë e pavarur të shtetit, jetën e shtetasve dhe edukimin e brezave të rinj. Ai që zotëron internetin ka pushtetin e vërtetë dhe imponon zhvillimet politike, ekonomike e shoqërore.
Në Spanjë, Kryeministri Pedro Sánchez njoftoi një ndalim të mediave sociale për personat nën 16 vjeç, duke ndjekur modelin australian. Politikani socialist po planifikon gjithashtu një legjislacion që do t’i mbante drejtuesit e mediave sociale personalisht përgjegjës për gjuhën e urrejtjes në platformat e tyre. Kjo shkon shumë përtej Aktit të Mbrojtjes së të dhënave të BE-së (DSA) – dhe ka zemëruar CEO-n e TikTok, Elon Musk. Ai e fyeu Sanchez, duke e quajtur atë një “tiran” dhe një “totalitarian fashist”, dhe kërcënoi me kundërmasa. Që atëherë, tensionet kanë qenë të larta. Jo vetëm në Uashington dhe Madrid, por edhe në Bruksel. “Nuk do të frikësohemi”, theksoi zëdhënësja kryesore e Presidentes së Komisionit të BE-së, Ursula von der Leyen, të premten në Bruksel. “Nuk do të kursejmë asnjë platformë interneti”, shtoi ajo. Procedurat e vazhdueshme të BE-së kundër TikTok, Facebook dhe ËhatsApp do të vazhdojnë gjithashtu, shtoi një zëdhënës. Megjithatë, hetimet nuk synojnë vetëm korporatat e mëdha amerikane. Një e treta e hetimeve të DSA-së kanë të bëjnë me platformat evropiane, deklaroi zëdhënësi. Një manovër për të shkëputur vëmendjen nga thirrjet e luftës në rritje në të dy anët e Atlantikut. Megjithatë, lufta për pushtet sillet kryesisht rreth SHBA-së. Procedimet e reja kundër TikTok duket se janë një manovër për të shkëputur vëmendjen nga thirrjet e luftës në rritje në të dy anët e Atlantikut. Në Evropë, thirrjet për masa më të ashpra kundër TikTok dhe të ngjashmëve të tij po bëhen gjithnjë e më të forta. Përveç Spanjës, Franca po planifikon gjithashtu një moshë minimale për mediat sociale, dhe madje edhe Gjermania mund të shohë një veprim të tillë. Komisioni i BE-së është zënë në befasi nga debati publik dhe tani po përpiqet me dëshpërim të kompensojë terrenin e humbur.
Sulmet po rriten.
Megjithatë, në Amerikë, sulmet ndaj ligjeve dixhitale evropiane dhe Aktit të Sigurisë Dixhitale (DSA) po rriten. Administrata Trump iu kundërpërgjigj një gjobe prej 120 milionë eurosh kundër X me sanksione kundër “shpikësit” të DSA-së, ish-Komisionerit francez të BE-së Thierry Breton, dhe evropianëve të tjerë, përfshirë gjermanët. Sulmi i fundit dhe më i ashpër deri më sot erdhi nga Dhoma e Përfaqësuesve e kontrolluar nga republikanët. Në një studim prej 160 faqesh, Komiteti i Drejtësisë akuzoi BE-në se po zhvillonte një “fushatë censure dhjetëravjeçare të internetit global”, duke synuar në veçanti përmbajtjen konservatore. Veçanërisht i rëndësishëm: Akuzat mbështeten nga dokumente të shumta të papara më parë. mail-e të panjohura midis zyrtarëve të Komisionit të BE-së dhe përfaqësuesve të korporatave dixhitale kanë vërtetuar akuzat. Disa zyrtarë thuhet se po turpërohen publikisht në këto email-e, sipas burimeve në Bruksel.
Presidentja e Komisionit von der Leyen dhe Komisioneri i Çështjeve Dixhitale Virkkunen po përpiqen të shmangin mosmarrëveshjen. Vetëm akuza për censurë po kundërshtohet. Komisioni pohon se Akti i Sigurisë Dixhitale (DSA) nuk ka të bëjë me përmbajtjen, por me procedurat për mbrojtjen nga “rreziqet sistemike”. Megjithatë, Brukseli hesht për dokumentet shpërthyese dhe kërcënimet e padiskutueshme nga Uashingtoni. Me sa duket, ata nuk duan të armiqësojnë Trumpin. Kjo është edhe arsyeja pse lëvizja e fundit në lidhje me DSA-në nuk po synon X ose ndonjë korporatë tjetër amerikane, por përkundrazi kompaninë kineze TikTok.
“Sovraniteti teknologjik”
Në planin afatgjatë, BE-ja nuk do të jetë në gjendje të shmangë konfliktin me SHBA-në. Në mars, Virkkunen planifikon të paraqesë një paketë të re legjislative mbi “sovranitetin teknologjik”. Kjo sfidon dominimin amerikan në aplikacionet cloud, IA dhe mikroçipat.
Edhe nëse Komisioni i BE-së nuk dëshiron ta thotë me zë të lartë, lufta për pushtet mbi internetin dhe botën e re dixhitale sapo ka filluar. Në botën e re dixhitale, sovraniteti teknologjik është sovranitet i pushtetit politik, mospranimi i vartësisë, mënjanimi i ndërhyrjeve që rrezikojnë veprimtarinë e pavarur të shtetit, jetën e shtetasve dhe edukimin e brezave të rinj. Ai që zotëron internetin ka pushtetin e vërtetë dhe imponon zhvillimet politike, ekonomike e shoqërore.
