Evdal Nuri/Hafiz Sabri Koçi, ringriti nga hiri institucionet e Kultit!

113

30-vjet  nga rihapja në  Shkodër                                                                                                                                                                                                                               e  Xhamisë  së   parë  pas rrëzimit të  komunizmit 

Hafiz Sabri Koçi, ringriti nga hiri institucionet e kultit!

Vlerësimi  i  Presidentit  Meta: “Me ndryshimet demokratike, myslimanët shqiptarë rifituan liritë fetare dhe, me në krye udhëheqësin e ndritur Hafiz Sabri Koçi, ringritën nga hiri institucionet e kultit. Frymëzuese do të mbetet përherë lutja e Hafiz Sabri Koçit, i cili edhe pse kaloi një kalvar vuajtjesh në burgjet komuniste për gati dy dekada, nuk bëri kurrë thirrje për hakmarrje, por na mësoi: “O Zot, bëj që të falimentojnë zullumqarët me zullumqarët, njëri me tjetrin, të paguajnë hakun ndërmjet tyre”, -tha Meta.” 

                Hafiz Sabri Koçi, prijë si i mendimit të lirë.                                                                                              

1- Ditë e paharruar për besimtarët shkodranë  e gjithë  Shqipërinë. Këto ditë të  gjithë myslimanët kujtojnë ditën kur  në 16 Nëntor 1990 në Shkodër , u rihap “Xhamia e Plumbit”. Dita që shënoi fitimin e lirisë së besimit. U vra frika, fitoi e drejta ndaj dhunës dhe gënjeshtrë s. Ceremoninë madhështore të kësaj dite e drejtoi Hafiz Sabri Koçi, aq i dashur për besimtarët.   Njeriu model që gërshetoi në personalitetin e tij vlerat e besimit dhe diti t’i mbrojë ato në kohë të vështira, duke ruajtur në të njëjtën kohë dinjitetin e një besimtari dhe njeriu të përsosur. Ai u bë për shqiptarët simbol i liderit të drejtë, besimtarit të mirë, mikut më të afërt, atdhetarit të flaktë, si dhe flamurtar i rimëkëmbjes së vlerave njerëzore në vendin tonë.

2Adliu , djali më tregon: “Baba ka patur një jetë  të vështirë, por e gjitha në shërbim të fesë .” Gjithë jetën e tij, ia kushtoi besimit në Zot. Punoi që të rrënjoste te njerëzit besimin, Ai nuk u mor kurrë me politikë, përkundrazi politika u mor me të. Këtë “dallëndyshe” të fjalës së lirë, regjimi diktatorial u përpoq që ta përdorte për interesat e tij, por dështoi përballë vendosmërisë së tij. Atëhere regjimi vendosi, që ta  diskretitojë ,  dhunojë ,  burgosë , por ai nuk u përkul asnjëherë, sepse pati mbeshtetje  tek i “ Madhi Zot”.

Pas 20 vjet,  4 muaj e 18 ditë  i  shpëtoi kafazit të izolimit dhe “fluturoi i lirë për t’u bërë burim frymëzimi në gjithë Shqipërinë e më gjërë, për të ringjallur besimin te i Madhi Zot. Hyri 45- vjeç dhe doli i moshuar 65- vjeç nga burgu. Kishte 4 vjet që kishte dalë nga burgu famë keq i Spaçit. Punonte punëtor krahu në “Ndërmarrjen e Parafabrikateve Bujqësore” .                                                                                                                                          Në zyrat e Komitetit Partisë Shkodër po përmendej emri i tij, sepse ata që e përgjonin, raportonin se në shtepinë e tij në lagjen ‘Rus’, hynin shumë njerëz dhe se Hafizi kishte filluar aktivitetin përsëri kundra regjimit.

Para vitit 1966 besimtarët shkodranë  e njohën Hafiz Sabriun, si njeriun model që gërshetoi në  personalitetin e tij, vlerat e besimit. Një ndër predikuesit më në zë, me një përgatitje të lartë  teologjike, i përkushtuar e i palodhur, në shërbim të besimtarëve. Binte në sy për organizimin e shumë aktiviteteve  me gratë e sidomos me rininë. Duke shërbyer në disa lagje në qytetin e Shkodrës, si  Luguçezme, Perash, Dudas dhe Rus, fitoi popullaritet të madh te besimtarët, gjë që regjimit nuk i pëlqente. E larguan disa herë  nga Shkodra duke e dërguar Nënmyfti në Krujë, Myfti në Kavajë, që ta pengonin në aktivitetin e tij në Shkodër.

Pas rënies së  Murit të Berlinit, Shkodra e dijes, e kulturës dhe bashkëjetesës fetare, filloi të lëvizte. Kështu më 4 Nëntor 1990  u dha një  meshë nga Dom Simon Jubani ku morën pjesë besimtarë të dy besimeve, kurse  me 11 Nëntor, mesha kryesore.

 3- Si e gjeti Hafizin  dita e premte 16 Nëntor 1990 ?   Besimtarët i  kërkuan Hafiz Sabriut që të  organizonte ceremoninë  e rihapjes së “ Xhamisë së Plumbit”. U punua ditë e natë që xhamia të pastrohej nga ferrat dhe balta e lumit që të përgatitej për ceremoninë.

Grupi nismëtar nxorri shpalljen. Po atë  ditë  Hafiz Sabriun e thërasin në Degën e Punëve të  Brendëshme, duke i  bërë presion që të  mos shkonte në  ceremoni. Disa të rinj nga grupi i nismëtarëve u grumbulluan para degës  duke i  detyruar ta lironin.  Duke patur frikë se mos e pengonin për  të marrë pjesë  Hafiz Sabriun në mesnatë, e marrin me një  makinë qumështi dhe e dërgojnë në shtëpinë  e familjes Myftia, që  ishte pranë “Xhamisë  së Plumbit”. Kjo shtëpi, ishte derë e hapur e sofë r e shtruar për të gjithë  besimtarët në këto ditë të shënuara. Edhe pse ishte  dhënë  urdhëri  në të  gjitha ndërmarrjet për të  mos marrë pjesë në  ceremoni, me mijëra besimtarë  myslimanë, katolikë  e ortodoksë, nga  fshatrat e qytetet përrreth po mblidheshin  te xhamia që në më ngjes. Atë herë  dërguan në  shtëpinë   tonë  të  plotfuqishmin që  të jepte leje për  të  shkuar  në ceremoni.

Në orën 10.30 filloi ceremonia. Ishin rreth 50 000 vetë që mbushnin kodrat përreth. Gjatë fjalës së tij  kishte një  qetësi  të  jashtëzakonëshme e vë mendje të  madhe. Ai foli me një pasion të veçantë, për kënaqësinë që ndjente në këtë  ditë të madhërishme  për hapjen pas 25 viteve  të  Xhamisë në Shkodër. Ceremonia e 16 Nëntorit 1990  në  Shkodër , nuk qe thjesht një  ceremoni fetare.                                                                                                                                           Takimi  me ”Në në   Terezën “

 

Në fillim të  fjalës së tij, Hafizi tha: “Vëllezër myslimanë, katolikë, ortodoksë, mbi të  gjitha vëllezër Shqiptarë!”. Kjo ishte thirje për bashkëjetesë e harmoni fetare e atdhetare. Ai vazhdoi : “S’ka krim më  të  madh se t’i mbyllësh tjetrit derën e shpirtit , derën e ndërgjegjes e të  kujtesë s të të madhit Zot”. 

Po atë ditë grupi nismëtar mori vendim për krijimin e “Bashkisë Islame Shqiptare.”            Hafiz Sabriu nuk kishte ç’të humbiste!  Kjo i jepte shpresë e besim. Ai ishte i pamposhtur. Jo si një plak  70 -vjeçar, por si një djalë  30 -vjeçar. Udhëtoi kudo, në çdo skaj të  Shqipërisë, për të  hapur xhami e këshilluar besimtarët, për të përhapur besimin dhe ligjet hyjnore .   Në 14 shkurt 1991 në pallatin e kulturës “Ali Kelmendi” Tiranë , u mbajt  mbledhja  me përfaqësues nga e gjithë Shqipëria. Kryetar i  “Komunitetit  Mysliman Shqiptar” u zgjodh Hafiz Sabri Koçi.

4- Vlerësime  kudo për prijësin e mendimit të  lirë …   Dom Simon Jubani i dërgoi një letër Hafiz Sabri Koçit ku theksonte: “Kur gjendeshim në burg së bashku nuk kemi pas frig me i festue Festat Fetare, biles edhe tuej këmbye vizita te njeri- tjetri për Bajram e Pashkë, nën hundën e atyne që na mbanin në burg për të vetmin krim, se besonim në Zotin dhe reklamonim të drejtat e Njeriut. Me ndihmën e Zotit në vjetin 1990, së  bashku në  Shkodër hapëm Kishën dhe Xhaminë e parë në Republikë, mbas 30 vjetëve …”

Rapsodi Dedë Shyti shkruante:  “Në  nadëdhjetë i duel zani,/ Meshën n’vorre si tufani,/ celebron Simon Jubani./ Kur e lëshoi në Shkodër shkëndinë./ E çoi peshë të gjithë  rininë,/ N’xhami t’plumbit me Hafiz Sabrinë.”      Prof. Dr. Shefqet Ndroqi kujtonte: “Si një aktivist kam qenë pranë  Hafizit, i cili punonte me zell të madh, pa u kursyer, nuk merte parasysh e nuk donte t’ia dinte për vështirësitë në punën e tij  për të ripërtërirë fenë. Megjithë vuajtjet që kishte kaluar, ishte tepër i gjallë e luftarak në të gjitha takimet, në të gjitha bisedat, gjithmonë i saktë e i   shkathët”.

Shkrimtari Xhahid Bushati shkruan: “Mbi bardhësinë e mëngjesit, plaku i urtë u shfaq si shtegtar , e kish marrë   malli për xhaminë, dhe hyri si një ëndër e bardhë .
E njohën Hafizin e Xhamisë Plakë… Dikush qau. (Dikush Fatiha këndon…)U afruan e  i puthën dorën , Si për të  thënë : Hafizi jeton” ..!                                                                                                                          Ai është takuar disa herë me  Papa Gjon Pali-II,  Nënë Terezën,  si dhe me krerët e komuniteteve fetare. Në këto takime ka theksuar  me forcë të madhe, bashkëjetesën fetare në Shqipëri si shembull i shkëlqyer për Botën. Kjo bashkëjetesë u duk qartë, gjatë  13 viteve të drejtimit të K.M.SH. Me urtësi, arsye, tolerancë zgjidhi çdo keqkuptim , çdo vështirësi që dilte në punë e kudo. Aktiviteti i tij kudo nëpër botë, në takime e konferenca të ndryshme , paqyroi gjendjen e mjeruar ekonomike e shpirtërore të popullit shqiptar.                                                     Më 18.6.1991 u nisën në Mekë të Arabisë Saudite 165 besimtarë Islamë nga Shqipëria për haxhillëk. Në krye të këtij grupi ishte Hafiz Sabri Koçi, si “Kryetar Komitetit Mysliman Shqiptar.  “U muar vesh që Haxhi nga Shqipëria kishte bërë 20 vjet burg se predikonte mësimet e Zotit, që në këtë vend ishin të ndaluara. U befasuan  e të gjithë donin ta takonin e t’i shtërngonin dorën, ta përqafonin për vuajtjet, por dhe për besimin e palëkundur ndaj Zotit. Ishte i sëmurë nga tensioni e zemra. Vuajtjet e torturat në burg kishin bërë punën e vet.                    Në Mekë, kur i ofruan ndihmë mjekësore, ai iu përgjigj: “Ndihma më e mirë për mua, është hapja e një xhamie dhe  e një shkolle fetare në Shqipëri”.

   Një vit pas vdekjes, Hafiz Sabri Koçi  është  vlerësuar si  një nga 100 udhëheqësit myslimanë të Shekullit XX-të. Kjo nga “Instituti i Kërkimeve Objektive”, botuar në New -Delhi të  Indisë. 

Një  besimtar  ditën e Bajramit më tha : “Si  Hafiz Sabri Koçi, Shqipërisë  i vjen një herë  në  200 vjet ! Dhe ai kishte të  drejtë. Na mungon  shumë   të  gjithëve.      Ai  ishte e do të mbetet: ‘Prijësi i mendimit të lirë.’                                                            

Hafiz  Sabri Koçi duke folur me rastin e hapjes të “Xhamisë  Plumbit” në Shkodër  16 Në ntor 1990.

                             .                                                                                                                                                                                                                                         

Takimi me Papa  Gjon Palin e II-të