Ervis  NAQELLARI: Flamuri i Shqipërisë në pikën më të thellë të Oqeaneve

113

Çdo vend do donte ta rendiste flamurin e tij në krah të Flamurit të Kombeve, të Flamurit Amerikan, të Flamurit të Teksasit dhe të Klubit të Eksploratorëve. Flamuri Kuq e Zi i Shqipërisë  e pati nderin të  renditej me dinjitet dhe bukuri në krahun e tyre, si një nga 5 flamujt e Ekspeditës “Five Deeps”. Ky nder dhe respect, iu bë në një nga ekspeditat më të veçanta, për arritjen në pikën më të thellë të Globit, në Gropën Mariana. Këtë e bëri njëri nga sponsorët e ekspeditës së famshme, i cili ka bashkëshorten shqiptare. Arsyeja është respekti i madh që ka për historinë e jashtëzakonëshme të popullit shqiptar.

Victor Vescovo, një biznesmen dhe eksplorues amerikan, arriti një rekord të ri për zhytje me një nëndetëse, duke zbritur në fund të shpellës “Marian” dhe duke zbuluar atje disa qese plastike. Vescovo, një marins amerikan në pension dhe tani një investitor, arriti në thellësinë prej 10.927 metrash.

Të tjerët, duke parë fotot nga misioni, dhe në barkën dhe krahun e veshjes së Viktor Veskovos, panë flamurin shqiptar, në krahun  e flamurit të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, të Kombeve të Bashkuara, të Teksasit dhe të Klubit të Eksploratorëve.

 

Prandaj, pyetja është racionale, se çfarë bën flamuri shqiptar në një mision në Oqeanin Paqësor? Përgjigjja jepet nga faqja zyrtare e Ekspeditës “Five Deeps”:

 

“Flamuri Kuq e Zi (Red Black) i Shqipërisë është një respekt për këmbënguljen, përpjekjet dhe historinë e jashtëzakonshme të popullit të madh shqiptar dhe një gruaje shqiptare në veçanti që është partnerja afatgjatë e sponsorizuesit të ekspeditës, i cili mbetet një mbështetës i fortë i saj.

            Kush janë 10 vendet më të thella në Oqeanet e Botës?

  1. Kanali ose Gropa Mariana. E vendosur në Oqeanin Paqësor perëndimor, Kanali i Marianave konsiderohet të jetë pjesa më e thellë e sipërfaqes së Tokës. Në fakt, është “The Challenger Deep” në Kanalin Mariana që njihet si pika më e thellë.

Shfaqet si një brez në formën e gjysmëhënës, llogaritet të jetë  mesatarisht rreth 2.550 km e gjatë, 69 km e gjerë dhe ka një thellësi maksimale prej 10.91 km në thellësinë e Challenger. Në të njëjtën kohë, disa përpjekje të tjera arritën të matin  pjesën më të thellë në 11.034 km.

Në fund të gropës Mariana, dendësia e ujit është rritur me 4.96% për shkak të presionit të lartë në shtratin e oqeanit. Sidoqoftë, ekspeditat e bëra në periudha të ndryshme kanë vëzhguar praninë e krijesave të mëdha, si një peshk i sheshtë, karkaleca të mëdha, krutace të mëdha dhe madje edhe një lloj i panjohur i kërmijve.

  1. Gropa e Tongës. E vendosur në Oqeanin Paqësor në jug-perëndim dhe në skajin verior të Zonës në Kermadec Tonga. Kanali Tonga shtrihet rreth 10.882 km nën nivelin e detit. Pika më e thellë në kanalin Tonga, njihet si “The Horizon Deep”, dhe konsiderohet të jetë pika e dytë më e thellë në tokë pas “Challenger Deep”.
  2. Gropa e Philippineve. Pika e tretë më e thellë në botë, Thellësia e Galathea në gropën e Filipineve është 10.54 km nën nivelin e detit. Ka një gjatësi prej 1.320km dhe 30km gjerësi në lindje të Filipineve.

Thuhet se shkencëtarët e konsideruan gropën e Filipineve si pika më e thellë e planetit deri në vitin 1970.

  1. Kanali Kuril- Kamchatka. Një pjesë tjetër më e thellë e oqeanit që i përket Oqeanit Paqësor, kjo gropë shtrihet në një thellësi të konsiderueshme prej 10.5 km nën nivelin e detit.
  2. Kanali i Kermadecit. Një gropë tjetër nëndetëse shtrihet në dyshemenë e Oqeanit Paqësor të Jugut, “Tenda e Kermadec” shtrihet rreth 1.000 km në mes të Zinxhirit Louisville Seamount dhe Rrafshnaltës Hikurangi. Ka një thellësi maksimale prej 10.04 km. Ndërsa së bashku me “Trenin e Tongës” në veri, “Tenda e Kermadecit” krijon 2,000 km të gjatësi, gati-lineare.
  3. Gropa e Izu-Ogasawara. E vendosur në Oqeanin Paqësor perëndimor, Hendura Izu-Ogasawara ka një thellësi maksimale prej 9.78 km. E njohur gjithashtu si Izu-Bonin Tren, shtrihet nga Japonia në pjesën veriore të Kanalit Mariana.
  4. Gropa e Japonisë. Një tjetër gropë e thellë që ndodhet në lindje të ishujve japonezë, Gropa e Japonisë është pjesë e Unazës së Zjarrit të Paqësorit në Oqeanin Paqësor të veriut. Me një thellësi maksimale prej 9 km, gropa e Japonisë shtrihet nga Ishujt Kuril në Ishujt Bonin.
  5. Gropa e Puerto Rikos. E vendosur midis Detit të Karaibeve dhe Oqeanit Atlantik. Shënon pikën më të thellë në këtë rajon dhe pikën e tetë më të thellë që gjendet në sipërfaqen e tokës. Shtrihet në një thellësi prej 8.64 km, i ndodhur në Milwaukee Deep dhe ka një gjatësi prej mbi 800 km, ky kanal ka qenë përgjegjës për shumë tsunami tragjikë dhe aktivitetet e tërmetit në këtë rajon.
  6. Gropa e Sanduiçit të Jugut. Kanali më i thellë në Oqeanin Atlantik pas Kanalit të Puerto Riko, Sanduiçi i Jugut është në një thellësi prej rreth 8.42 km, i përshkruar si “Meteor Deep” dhe shkon për mbi 956 km, duke e bërë atë një nga gropat më të dukshme të botës.
  7. Gropa e Peru – Kili. Kanali Peru – Kili (Kanali Atacama) ndodhet rreth 160 km larg bregdetit të Perusë dhe Kilit në Oqeanin Paqësor lindor. Tranza Atacama ka një thellësi maksimale prej 8.06 km nën nivelin e detit. Pika më e thellë e llogaritjes njihet si “Richards Deep”.