Nga: Ferit Metuku
Kur pushteti e trajton hartën territoriale si një lodër politike, që herë bashkohet e herë copëtohet, sipas dëshirave dhe interesave të qeverisë së radhës.
Reforma administrativo-territoriale nuk mund të trajtohet si një lodër politike, që herë bashkohet e herë copëtohet sipas dëshirës së qeverisë së radhës. Megjithatë, pikërisht këtë përshtypje po krijon qeveria e Rilindjes me lëvizjet e saj të njëpasnjëshme mbi organizimin territorial të vendit.
Pyetja që lind natyrshëm është: Çfarë po kërkon të arrijë qeveria me këto ndryshime të vazhdueshme? Dhe pse qytetarët duhet të paguajnë pasojat e eksperimenteve administrative?
Për shumë vite, organizimi vendor kishte një logjikë funksionale. Çdo qytet kishte bashkinë e vet, ndërsa zonat rurale organizoheshin në komuna, ku përfshiheshin disa fshatra. Administrata ishte më pranë qytetarit dhe shërbimet merreshin më lehtë.
Më pas erdhi reforma territoriale, e cila shkriu komunat, krijoi njësitë administrative dhe e reduktoi numrin e bashkive në 61. Qeveria e prezantoi atë si një reformë historike, duke premtuar më shumë efikasitet, më pak burokraci dhe shërbime më cilësore.
Sot, po e njëjta qeveri vjen me një tjetër projekt: uljen e numrit të bashkive nga 61 në 46, duke shkrirë edhe 15 bashki të tjera.
Kjo ngre një dilemë të madhe. Nëse reforma e vitit 2015 ishte aq e suksesshme sa u propagandua, pse duhet ndryshuar? Nëse nuk dha rezultatet e premtuara, atëherë kush mban përgjegjësi për një reformë që u paraqit si zgjidhje përfundimtare?
Nuk është rastësi që bashkitë e prekura e kanë kundërshtuar këtë projekt. Në disa qytete kanë nisur protesta dhe reagime të forta, sepse banorët e kuptojnë se çdo bashki që shuhet do të thotë më pak përfaqësim, më shumë centralizim dhe më shumë kilometra për të marrë një shërbim publik.
Shteti modern matet me aftësinë për t’iu afruar qytetarit, jo për ta detyruar qytetarin t’i afrohet shtetit.
Një reformë territoriale nuk mund të ndryshohet sa herë ndryshojnë interesat politike. Ajo duhet të ndërtohet mbi studime serioze, analiza ekonomike, konsultime me ekspertët, pushtetin vendor dhe komunitetet. Përndryshe, çdo ndryshim i ri nuk është reformë, por një korrigjim i gabimeve të reformës së mëparshme.
Nëse çdo disa vite ndryshohet sërish harta administrative, atëherë problemi nuk është harta. Problemi është mungesa e një vizioni afatgjatë dhe serioz për qeverisjen vendore.
Qytetarët nuk kanë nevojë për eksperimente të reja. Ata kanë nevojë për shërbime më të mira, investime, rrugë, ujësjellës, shkolla, qendra shëndetësore dhe administratë që funksionon.
Sepse, në fund të fundit, një reformë nuk matet me numrin e bashkive që shuhen apo bashkohen. Ajo matet me cilësinë e jetës së qytetarëve.
Në fund, e gjithë kjo histori mund të përmblidhet në një fjali të vetme: qeveria, në vend që shërbimin ta afrojë më pranë qytetarit, po e largon gjithnjë e më shumë prej tij. Kjo nuk është reformë. Është një hap prapa për decentralizimin, një goditje ndaj pushtetit vendor dhe një tjetër dëshmi se interesi politik po vendoset mbi interesin e qytetarëve.
