SHBA: Pas/takimi historik Trump-Putin në Alaska

Përgatiti Beqir SINA – New York

Komentet e disa politikanëve amerikanë, senatorë dhe kongresmenë, si dhe shtypi kryesor amerikan

Sigal

Komentet e politikanëve amerikanë, përfshirë senatorë dhe kongresmenë, nxjerrin në pah ndarjen e thellë politike në SHBA lidhur me politikën e jashtme ndaj Rusisë dhe Ukrainës

Këto komente, shfaqën reagime të ndryshme ndaj takimit të 15 gusht 2025 mes Presidentit Donald Trump dhe Presidentit rus Vladimir Putin në Anchorage, Alaska, duke reflektuar ndarje partiake dhe shqetësime për implikimet e samitit mbi luftën Rusi-Ukrainë.

Lisa Murkowski – Senatorja republikane nga Alaska shprehu optimizëm të kujdesshëm për takimin, duke e cilësuar si një hap potencial drejt përparimit për paqen në Ukrainë. Ajo theksoi nevojën që Ukraina të përfshihet në çdo negociatë të ardhshme dhe të pranojë lirisht kushtet e çdo marrëveshjeje. Murkowski, theksoi gjithashtu rëndësinë e përfshirjes së Ukrainës për të siguruar një zgjidhje të qëndrueshme për luftën.

Senatori republikan i Alaskës Dan Sullivan , një anëtar i Komitetit të Senatit për Shërbimet e Armatosura, e përshkroi takimin si një “mundësi historike” të zhvilluar në “vendin më strategjik në botë—Alaska”.

Ai vlerësoi forcën ushtarake të SHBA-së dhe kërcënimin e sanksioneve të ashpra si faktorë që e shtynë Putinin të ulej në tryezën e bisedimeve. Sullivan shprehu mbështetje për përpjekjet e Trump për të negociuar paqen, duke e lidhur samitin me sukseset e mëparshme diplomatike të Trump, si Marrëveshjet e Abrahamit.

Senatorja republikane e Alabamës Katie Britt  mbrojti takimin, duke e quajtur “një hap në drejtimin e duhur”. Ajo shprehu besim te aftësia e Trumpi për të punuar pa pushim për të përfunduar konfliktin, duke e cilësuar atë si “liderin që i nevojitet botës në këtë moment”.

Kurse senatori republikan i Karolinës së jugut Lindsey Graham , një mbështetës i sanksioneve të ashpra ndaj Moskës, dhe ish “kundershtar” i Trumpit, sinjalizoi mbështetje për vendimin e presidentit për t’u takuar me Putinin. Ai e pa takimin si një mundësi për të ushtruar presion ndaj Rusisë, veçanërisht përmes kërcënimit të sanksioneve dytësore, për të detyruar Putinin të negociojë.

Lideri minoritar në Senat, demokrati i New Yorkut, Senatori Chuck Schumer , vazhdoi me retorikën e tij kundrejt presidentit Trump. Ai e kritikoi ashpër qasjen e Trumpit, duke thënë se presidenti “shtroi tapetin e kuq për tiranin autoritar Vladimir Putin”. Ai shprehu shqetësimin se takimi nuk solli përparim konkret dhe se Trumpi i dha legjitimitet Putinit, pa marrë asgjë në këmbim. Schumer e përshkroi samitin si “teatër” më shumë sesa diplomaci, duke reflektuar shqetësimet e demokratëve për mungesën e rezultateve të prekshme.

Eugene Vindman Ish-kolonel i ushtrisë amerikane dhe kongresmen demokrat  i Virgjinias, i cili thuhet se luajti një rol kyç në hetimin e impeachment-it të Trumpit në 2019, kritikoi ashpër takimin. Ai tha se Trumpi “dukej i dobët dhe i parëndësishëm” dhe se samiti “e bëri SHBA-në të parëndësishme” në skenën globale. Vindman shprehu shqetësimin se takimi dobësoi pozitën e SHBA-së kundrejt Rusisë dhe aleatëve të saj.

Kështu, që, senatorë si Murkowski, Sullivan, Britt dhe Graham përgjithësisht mbështetën iniciativën e Trumpit, duke e parë takimin si një mundësi për të avancuar negociatat për paqe dhe për të demonstruar forcën amerikane. Ata theksuan rëndësinë strategjike të Alaskës dhe kërcënimin e sanksioneve si levë negociuese.

Kurse, demokratët Schumer dhe Vindman shprehën shqetësime të thella, duke e akuzuar Trumpin për afrimitet të tepruar me Putinin dhe për anashkalimin e Ukrainës. Ata druhen se takimi mund të çojë në koncesione që dëmtojnë interesat e Ukrainës dhe besueshmërinë e SHBA-së te aleatët e NATO-s.

Pra ajo ndarja partiake në Washington që ka “rezonuar” nga fushata presidenciale e vitit 2020/2024, në reagimet e senatorve dhe kongrsmenve amerikan pasqyrojnë një polarizim të qartë, me republikanët që vlerësojnë qasjen proaktive të Trumpit dhe demokratët që shohin rrezikun e një diplomacie të dobët që mund të favorizojë Rusinë.

Shtypi amerikan e ka mbuluar gjerësisht takimin e 15 gusht 2025 mes Presidentit Donald Trump dhe Presidentit rus Vladimir Putin në Joint Base Elmendorf-Richardson, Anchorage, Alaska, duke u fokusuar kryesisht në negociatat për përfundimin e luftës Rusi-Ukrainë.

Reagimet e mediave amerikane pasqyrojnë një përzierje skepticizmi, shprese të kufizuar dhe shqetësimesh për implikimet gjeopolitike.

Media të tilla që konsiderohen kryesore në SHBA si : CNN, ABC, NBC News dhe The New York Times, shprehin dyshime për mundësinë e arritjes së një marrëveshjeje të qëndrueshme.

Ato theksojnë mungesën e Presidentit ukrainas Volodymyr Zelenskyy në takim si një pengesë kryesore, duke e konsideruar si shenjë se interesat e Ukrainës mund të anashkalohen.

NBC News raporton një sondazh të Pew Research që tregon se 59% e amerikanëve kanë pak besim te vendimmarrja e Trump për Rusinë, me 33% që mendojnë se ai mund të jetë tepër i favorshëm ndaj Putinit.

Shqetësime për koncesione territoriale ka shprehur The Washington Post dhe qendra analitike American Progress të cilat paralajmërojnë se takimi mund të çojë në presion ndaj Ukrainës për të hequr dorë nga territoret e okupuara, si Krimea ose Donbasi.  The Washington Post dhe qendra analitike American Progress, të cilat janë mediat më kritike ndaj presidentit Trump thonë se ; “kritikët e quajnë takimin një potencial “samit dorëzimi”, duke shprehur frikën se Trumpi mund të synojë një marrëveshje të shpejtë për të forcuar imazhin e tij politik, në dëm të interesave të Ukrainës dhe stabilitetit evropian”.

Vlerësim për simbolikën dhe iniciativën kanë sjellur në editorialet e tyre USA Today, ABC News, dhe CBS News të cilat vlerësojnë përpjekjen e Trumpit për të ndërmjetësuar një dialog të drejtpërdrejtë me Putinin, duke e cilësuar si një hap të guximshëm, por me rreziqe. Ata theksojnë elementet simbolike të takimit, si përdorimi i përbashkët i makinës presidenciale “The Beast” dhe fluturimet e avionëve luftarakë B-2 dhe F-35, të cilat shërbyen për të projektuar forcën ushtarake amerikane. CBS News raporton se Trumpi ka kërcënuar me “pasoja të rënda” nëse Rusia nuk ndalon agresionin, duke u pozicionuar si negociator i ashpër.

Kritika për mungesën e transparencës ja shprehur CNN dhe Bloomberg të cilat vënë në dukje se konferenca e përbashkët për shtyp pas takimit, me sfondin “Pursuing Peace”, ofroi pak detaje konkrete. Trumpi dhe Putin folën në terma të përgjithshëm për “vullnetin për paqe”, por mungesa e planeve të qarta ka ushqyer spekulime dhe shqetësime për marrëveshjet e mundshme të diskutueshme në prapaskenë.

Konteksti ushtarak dhe reagimet e Ukrainës u shprehen në PBS NewsHour dhe The Wall Street Journal të cilat raportojnë se sulmet e fundit ruse me dronë në Ukrainë, që vranë shtatë civilë, dhe përparimet ruse në Donetsk kanë shtuar tensionet gjatë takimit. Zelenskyy ka kritikuar ashpër mungesën e tij në samit dhe sulmet e vazhdueshme ruse, duke i quajtur ato dëshmi të mungesës së sinqeritetit të Rusisë për paqe.

Polarizimi në Washington është shfaqur edhe në opinionit publik amerikan  shkruan The Atlantic dhe Politico të cilat theksojnë ndarjen në opinionin publik amerikan.

Ato thonë se mbështetësit e Trumpit e shohin takimin si një mundësi për të demonstruar aftësitë e tij diplomatike, ndërsa kritikët druhen se kjo mund të dobësojë pozicionin e SHBA-së ndaj Rusisë dhe të dëmtojë besueshmërinë te aleatët e NATO-s.

Kurse, disa media të tjera raportojnë se evropianët janë të shqetësuar për mungesën e koordinimit me ta.

Në mbulimin e drejtpërdrejtë dhe analiza e komente politike mbrëm vonë dhe gjatë ditës së sotme media të mëdha si CNN, CBS News, ABC News, dhe PBS ofruan mbulim të drejtpërdrejtë të samitit, duke përfshirë detaje për formatin “tre me tre” (Trump me Steve Witkoff dhe Marco Rubio, Putin me Sergey Lavrov dhe Yury Ushakov).

Në shtypin amerikan komentet analizat dhe raportimet nga Anchorege  theksojnë se takimi, ndonëse historik, ka gjasa të jetë vetëm hapi i parë në një proces të gjatë dhe të vështirë.

Gjithmonë sipas praktikës amerikane bëhet shumë kujdes në shtypin amerikan duke potencuar se : “Gjërat që zgjidhen shpejt e shpejt janë të pa qëndrueshme dhe të dëmshme, ndërsa parimi amerikan ‘step by step’ është gjithmonë i vyer dhe ka dhëné rezultat.”

Pra, shtypi amerikan i pavarur dhe ai i “njëanshëm” e trajton takimin si një ngjarje me rëndësi të madhe, por me pritshmëri të ulëta për rezultate të menjëhershme.

Tonet e shtypit amerikan variojnë nga raportime neutrale dhe faktike (USA Today, CBS News) te analiza kritike për rreziqet e koncesioneve dhe mungesës së transparencës (CNN, The Washington Post).

CNN e përmblodhi duke thënë takimi Trump-Putin në Alaskase ishte Përparim, por jo marrëveshje!

Kështu, që mbulimi i çdo media amerikane dje (drejtpërdrejt nga Alaska) dhe sot,  mund të konsiderohet si një gjë normale në SHBA, sa herë ka ngjarje të tilla me përmasa botërore.