Qemal Lame: Shenja shprese për paqe në Berlin

Takimi në Berlin shtoi shpresat për arritjen e paqes së shumëkërkuar. Në rrethana të tjera, do të kishte qenë diçka e Hollivudit: Një miliarder amerikan i pasurive të patundshme, një mik i ngushtë i presidentit, pothuajse 70 vjeç, ulet në “Dhomën e Vogël të Kabinetit” të Zyrës së Kancelarit një mbrëmje të dielën. Ai ka me vete dhëndrin e presidentit. Të dy kanë udhëtuar për në Berlin për të negociuar paqen me Presidentin ukrainas Volodymyr Zelenskyy. Kancelari thotë disa fjalë, por shpejt tërhiqet. Këshilltari i tij kryesor për politikën e jashtme është i pranishëm për një kohë.

NOA

Por ky nuk është Hollivudi; është realiteti. Steve Witkoff dhe Jared Kushner kanë ardhur në Berlin për të folur me Zelenskyy-n se si t’i jepet fund luftës në Ukrainë – dhe me sa duket, bisedimet e tyre të hënën dhanë disa rezultate. Zelenskyy, të paktën, tha pas përfundimit të negociatave në Forumin e Biznesit Gjermano-Ukrainas në Berlin se bisedimet kishin qenë “shumë të rëndësishme” dhe “shumë produktive”. Ata kishin diskutuar “shumë detaje”. Në një konferencë shtypi pasuese me kancelarin gjerman Friedrich Merz, Zelenskyy tha se, ndërsa takimi nuk kishte të bënte me anëtarësimin në NATO, ata “tani kishin dëgjuar nga pala amerikane se janë të përgatitur të ofrojnë garanci sigurie ekuivalente me Nenin 5 të Kartës së NATO-s”.

Kancelari e konfirmoi këtë vlerësim. Pala amerikane ishte “angazhuar politikisht dhe, në planin afatgjatë, ligjërisht”. Zelenskyy kishte deklaruar tashmë para takimit se vendi i tij mund të përmbahej përkohësisht nga anëtarësimi në NATO, por se kjo kërkonte garanci të ngjashme me klauzolën e ndihmës së ndërsjellë të aleancës. Më e rëndësishmja, këto garanci do të duhej të ratifikoheshin nga Kongresi Amerikan. Sipas faqes së internetit amerikane të lajmeve Axios, kjo tani duket e mundur. Portali citoi një zyrtar të qeverisë amerikane të thoshte se ata ishin “të gatshëm ta paraqisnin këtë në Kongres për votim”.

Shpresa se SHBA-të do të ndihen të detyruara nga garancitë

Nga një perspektivë ukrainase, kjo e bën disi më të mundshme që Amerika të ndihet e detyruar nga garancitë e sotme edhe në të ardhmen më të largët, nën pasardhësit e Trump. Merz tha të hënën pasdite: “Ajo që SHBA-të kanë vënë në tryezë këtu në Berlin për sa i përket garancive ligjore dhe materiale është vërtet e jashtëzakonshme.” Ky është “një hap shumë i rëndësishëm përpara”. Ai shtoi se për herë të parë që nga fillimi i luftës së agresionit të Rusisë, “mundësia e një armëpushimi po bëhet e imagjinueshme këto ditë”.

Të hënën, 15.12.2025, sipas agjencive të lajmeve, Presidenti Donald Trump planifikoi të fliste me Zelenskyn në telefon. Pala gjermane fillimisht ishte shqetësuar kryesisht për kontrollin e dëmeve. Përpara se Presidenti i SHBA-së Donald Trump dhe Presidenti rus Vladimir Putin të krijonin një fakt të kryer mbi kokat e ukrainasve dhe Evropës, ata donin të bashkonin forcat për të parandaluar më të keqen. Për mbrëmjen e së hënës, Kancelari Friedrich Merz (CDU) kishte ftuar jo vetëm të gjithë presidentët dhe krerët kryesorë të qeverive evropiane në Berlin, por edhe Sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s Mark Rutte dhe Presidenten e Komisionit të BE-së Ursula von der Leyen.

Natën duke aguar e hënë, 15 dhjetor 2025, kishte pasur shenja fillestare të afrimit. Witkoff shkroi në platformën X se ishte bërë “shumë përparim”. Qeveria gjermane sinjalizoi gjithashtu një optimizëm të kujdesshëm që të hënën pasdite. Zëdhënësi i qeverisë Stefan Kornelius tha se takimet e së dielës kishin qenë “një takim shumë i suksesshëm në përgjithësi”. Duke aluduar në kthesat e shpeshta të presidentit amerikan, ai shtoi se ishte e qartë se “përpjekjet për të arritur një armëpushim në Ukrainë po luhaten me shpejtësi”. Qëllimi i Gjermanisë tani, tha ai, ishte “të zvogëlonte këto luhatje dhe ndoshta të gjente një korridor mbi të cilin mund të arrihej një marrëveshje” në mënyrë që të negocionte së bashku me “agresorin, Rusinë”.

Ai ishte i sigurt se edhe Amerika do ta shfrytëzonte këtë “mundësi” “në mënyrë që më pas t’ia paraqiste Rusisë pozicionin e Evropës dhe Ukrainës”. Çështja tani, tha ai, ishte “për territorin, për sigurinë”. Mbi të gjitha, çështja e sigurisë do të “përcaktonte nëse kjo luftë do të ndalet vërtet”. Gjermania gjithashtu donte ta bënte të qartë se “interesat thelbësore evropiane janë në rrezik” në Ukrainë. Lidhur me kërkesën e Moskës për të pushtuar edhe ato pjesë të rajonit të Donetskut që Rusia ende nuk ka qenë në gjendje t’i pushtojë, pyetjet mbetën pa përgjigje në Berlin.

Zelenskyy sheh një gatishmëri për të “punuar në mënyrë produktive”.

Amerikanët ua kishin përcjellë këtë kërkesë ukrainasve dhe, sipas disa raporteve, këmbëngulën që ajo të përmbushej. Zelenskyy komentoi se ende kishte “qëndrime të ndryshme” për këtë çështje, por se të gjithë ishin të gatshëm të “punonin në mënyrë produktive”. Ky vlerësim u konfirmua në të njëjtën kohë, planet e udhëtimit të delegacionit amerikan po finalizoheshin. Në mesditë, ishte ende e paqartë nëse Witkoff dhe Kushner do të merrnin pjesë në takimin evropian atë mbrëmje. Më vonë, megjithatë, u bë e qartë se ata do të ishin atje. Megjithatë, dyshimet rreth aleatit amerikan vazhdojnë.

Të enjten, më 18 dhjetor 2025, Merz synon të shtyjë përpara një masë në takimin e krerëve të shteteve dhe qeverive të BE-së për të lejuar përdorimin e miliardave ruse të ngrira në Evropë për Ukrainën. Berlini i sheh këto afërsisht 210 miliardë euro si leva më e rëndësishme që evropianët kanë në luftën për të ardhmen e kontinentit. Megjithatë, deklaratat nga Amerika dhe Rusia sugjerojnë se Witkoff, Kushner dhe kontaktet e tyre ruse po kërkojnë mënyra për t’i rrëmbyer këto fonde nga kontrolli evropian, dhe kjo ka shqetësuar shumë njerëz në Berlin.

Sidoqoftë, qeveria gjermane deklaroi para takimeve të fundjavës se kjo ishte “në lidhje me sigurinë tonë dhe sovranitetin e Evropës”. Kjo përfshin “që ne evropianët të vendosim vetë se çfarë ndodh me paratë e ngrira ruse”. Nuk ka “opsion B”, dhe për këtë arsye po bëhen të gjitha përpjekjet për të kapërcyer rezistencën e Belgjikës dhe vendeve të tjera në samitin evropian ndaj përdorimit të këtyre parave për Ukrainën. Pasojat e dështimit përshkruhen në terma dramatikë. “Nëse nuk funksionon, do të dërgojë një sinjal katastrofik”, tha një përfaqësues i qeverisë. “Ne evropianët aspirojmë të jemi një aktor gjeopolitik. Nëse nuk arrijmë të mbrojmë interesat tona të sigurisë, ky është gjithashtu një vendim për të ardhmen e Evropës.”

Plani dhjetëpikësh për armatimet gjermano-ukrainase

Takimi në Berlin të dielën dhe të hënën nuk ishte thjesht një demonstrim i vendosmërisë evropiane. Merz kishte deklaruar disa herë së fundmi se nëse amerikanët nuk mund të punonin me BE-në, ata të paktën duhet t’i drejtoheshin Gjermanisë. Ky mendim u pasqyrua në prezantimin e një iniciative gjermane nga qeveria gjermane të hënën pasdite. Siç mësoi F.A.Z. nga burime qeveritare, është një plan dhjetëpikësh për të forcuar bashkëpunimin mbrojtës gjermano-ukrainas.

Përveç koordinimit më të ngushtë përmes “konsultimeve të nivelit të lartë për politikën e mbrojtjes”, zyrave të reja ndërlidhëse për industrinë e mbrojtjes ukrainase në Berlin dhe një stafi të përforcuar të atasheut ushtarak në ambasadën gjermane në Kiev, do të identifikohen “projekte kryesore” për zhvillimin dhe prodhimin e përbashkët të armatimeve. Ukraina do të jetë më e përfshirë në prokurimin e përbashkët të armëve me partnerët evropianë, dhe qeveria gjermane gjithashtu synon të ofrojë garanci investimi për investimet në armë në Ukrainë. Për më tepër, Berlini planifikon të përdorë të dhënat e fushës së betejës ukrainase. Kur plani u publikua të hënën në mesditë, u tha se ishte “ndarë” me Ukrainën, por “nuk ishte negociuar pikë për pikë”.

Burimet:

  • Frankfurter Allgemeine Zeitung: Lufta e Ukrainës: Shenjat e Shpresës në Berlin, artikull nga Eckart Lohse, 15 dhjetor 2025
  • Video e ngjashme: Samiti i Ukrainës në Berlin: Bisedimet fillestare përfundojnë (AFP (Gjermanisht) – Video)
  • Frankfurter Allgemeine Zeitung: Kredi për dëmshpërblime për Kievin: Tre kundërshtarë dhe të paktën katër kandidatë në kufi, artikull nga Thomas Gutschker, Bruksel, 15 dhjetor 2025
  • Burimi: AFP: Bisedimet për Ukrainën: Zelenskyy dhe Merz shohin përparim të rëndësishëm në garancitë e sigurisë, artikull i AFP-së, 15 dhjetor 2025
  • FOCUS online: Pengesë për Zelenskyy: Negociatorët amerikanë i kërkojnë Ukrainës të braktisë Donbasin, artikull nga ekipi editorial i FOCUS online / dpa, afp, 15 dhjetor 2025
  • Merkur: Negociatat për Ukrainën në Berlin: Kjo vijë e kuqe është e panegociueshme për Kievin, artikull nga Christoph Gschoßmann, 15 dhjetor 2025