Për pezullimin e pasaportës dhe masën detyrim paraqitje e një kryeministri apo ministri nuk ka nevojë as sot as pas ndryshimi për asnjë autorizim. Ndërsa për masat arrest në burg apo arrest në shtëpi, SPAK do i duhet edhe sot autorizimi i Kuvendit. Miratimi i këtyre ndryshimeve ligjore nuk ka fuqi prapavepruese dhe nuk çliron nga masa e pezullimit Belinda Ballukun
Tre deputetë të Partisë Socialiste kanë depozituar në Kuvend një projektligj që synon ndryshime në Kodin e Procedurës Penale, duke hapur debat për raportin mes funksioneve të larta shtetërore dhe masave të drejtësisë.
Propozimi është firmosur nga kryeministri Edi Rama, ministri i Brendshëm Taulant Balla dhe ministri i Drejtësisë Ulsi Manja, dhe është dorëzuar zyrtarisht në Kuvendi i Shqipërisë. Nisma vjen në një moment të ndjeshëm politik dhe juridik, pas vendimit të Gjykata Kushtetuese e Shqipërisë për të lënë në fuqi pezullimin nga detyra të zëvendëskryeministres dhe ministres së Infrastrukturës, Belinda Balluku.
Çfarë parashikon projektligji
Sipas relacionit shoqërues, ndryshimi synon plotësimin e nenit 242 të Kodit të Procedurës Penale, duke zgjeruar rrethin e funksionarëve të lartë ndaj të cilëve nuk do të zbatohet masa ndaluese e pezullimit nga detyra gjatë hetimit penal.
Deputetët argumentojnë se ndërhyrja ka karakter procedurial dhe nuk përbën zgjerim të imunitetit kushtetues. Sipas tyre, funksionarët e përfshirë mbeten të hetueshëm dhe të ndjekshëm penalisht, ndërsa prokuroria dhe gjykatat do të vazhdojnë të kenë të drejtën për caktimin e masave të sigurimit personal, përfshirë ndalimin e daljes jashtë shtetit, arrestin në shtëpi apo arrestin me burg.
Qëllimi i deklaruar i nismës është garantimi i funksionimit të pandërprerë të institucioneve të larta shtetërore, duke shmangur ndërprerjen e ushtrimit të funksioneve kushtetuese për shkak të pezullimeve nga detyra.
Argumentet kushtetuese
Në relacion theksohet se ndryshimi respekton parimin e ndarjes dhe balancimit të pushteteve, të parashikuar në Kushtetutë, dhe nuk cenon juridiksionin penal. Sipas propozuesve, ndërhyrja synon vetëm të krijojë një balancë mes nevojës për funksionim institucional dhe garantimit të rendit juridik.
Projektligji bën dallim të qartë mes masave shtrënguese, që kufizojnë lirinë personale, dhe masave ndaluese funksionale si pezullimi nga detyra. Ndryshimi prek vetëm këtë të fundit dhe nuk ndërhyn në kompetencat e gjykatave për të vendosur masa sigurimi personal.
Në listën e funksioneve që konsiderohen të nivelit kushtetues përfshihen Presidenti i Republikës, anëtarët e Këshillit të Ministrave, Avokati i Popullit, anëtarët e Gjykatës Kushtetuese dhe drejtuesit e institucioneve të pavarura si Kontrolli i Lartë i Shtetit. Sipas propozuesve, këto funksione kërkojnë garanci për ushtrimin e pandërprerë të detyrave pa u penguar nga masa pezullimi gjatë hetimeve.
Debati i pritshëm politik
Nisma pritet të hapë debat të fortë politik dhe juridik, pasi prek drejtpërdrejt raportin mes pushtetit ekzekutiv dhe sistemit të drejtësisë. Ndërsa mazhoranca e paraqet si një rregullim teknik për funksionimin institucional, kritikët e shohin si një përpjekje për të kufizuar efektin e masave të drejtësisë ndaj zyrtarëve të lartë.
Projektligji tashmë i është dërguar për shqyrtim komisioneve parlamentare dhe pritet të diskutohet në seancat e ardhshme plenare.
