Shyqyri Dekavelli: Vendet kryesuese në aplikimin e Inteligjencës Artificiale në vitin 2025

Inteligjenca Artificiale po e transformon ndjeshëm botën sot, me përparimet e fundit që tregojnë një ndryshim të madh në ekonomi, tregje pune dhe dinamika shoqërore. Shtetet e Bashkuara dallohen me ekosistemin më të përparuar të Inteligjencës Artificiale, duke tejkaluar të gjitha vendet e tjera në disa fusha. Ajo kryeson në prodhimin e kërkimeve me cilësi të lartë në Inteligjencën Artificiale, zhvillimin e modeleve të shquara të të mësuarit automatik, tërheqjen e investimeve të konsiderueshme private dhe përjetimin e një aktiviteti të konsiderueshëm bashkimi dhe blerjeje në sektorin e Inteligjencës Artificiale. Përveç kësaj, vendi ka numrin më të lartë të njoftimeve për punë që lidhen me Inteligjencën Artificiale dhe një linjë të fuqishme startup-esh të sapofinancuara në fushën e Inteligjencës Artificiale. Megjithatë, vitet e fundit, ka pasur një fokus të konsiderueshëm në konkurrencën midis SHBA-së dhe Kinës në fushën e Inteligjencës Artificiale. Ndërsa SHBA-të shkëlqejnë në shumë aspekte, Kina ka shkëlqyer në tërheqjen e investimeve private që lidhen me Inteligjencën Artificiale, duke gjeneruar një numër më të lartë modelesh të shquara të të mësuarit automatik dhe duke udhëhequr në patentimin e Inteligjencës Artificiale që nga viti 2023. Duke vlerësuar perspektivën e Inteligjencës Artificiale në vende sipas kritereve të ndryshme thelbësore – të tilla si kërkimi dhe zhvillimi, aktiviteti ekonomik dhe infrastruktura – këtu janë dhjetë vendet kryesore që kryesojnë në Inteligjencën Artificiale, bazuar në Raportin e Stanfordit për Renditjen Globale të Vibrancy, me të dhëna të mbledhura deri në vitin 2023. Evropa ishte ndër rajonet e para që miratoi legjislacion të rëndësishëm për Inteligjencën Artificiale, me BE-në që miratoi Aktin e Inteligjencës Artificiale në vitin 2024, duke e çuar Mbretërinë e Bashkuar në vendin e tretë në lidershipin global të Inteligjencës Artificiale, së bashku me Francën dhe Gjermaninë, duke treguar angazhimin kolektiv të Evropës ndaj zhvillimit të Inteligjencës Artificiale. Për më tepër, Emiratet e Bashkuara Arabe kanë bërë gjithashtu një angazhim të rëndësishëm për të avancuar aftësitë e tyre në Inteligjencë Artificiale, duke investuar në institucione kërkimore cilësore dhe duke fituar vendin e pestë në renditje. Ndërsa India renditet e katërta në indeks, dhjetë renditjet e para përfshijnë gjithashtu vende aziatike si Koreja e Jugut, Japonia dhe Singapori në mënyrë të spikatur.

A po përdoret Inteligjenca Artificiale në qeveri te ndryshme ne Botë?

Sigal

Qeveritë në të gjitha nivelet po përdorin Inteligjencën Artificiale dhe sisteme të automatizuara vendimmarrjeje për të zgjeruar ose zëvendësuar funksionet e zbatimit të ligjit, për të ndihmuar në përfitimin publik te zgjidhjes se problemeve. Kryeministri i Shqipërisë ka emëruar një asistente dixhitale të mundësuar nga Inteligjenca Artificiale, të quajtur Diella, si ministre të kabinetit, duke e bërë Shqipërinë vendin e parë në Botë që ka një ministër të tillë. Diella, emri i së cilës do të thotë “Diell”, është ngarkuar me mbikqyrjen e prokurimit publik, me qëllim uljen e korrupsionit që ka pllakosur prej kohësh vendin.

Çfarë është një ministër virtual i Inteligjencës Artificiale?

Një politikan apo ministër virtual i Inteligjencës Artificiale i referohet një entiteti jo-njerëzor që mban një post qeveritar. Një politikan apo ministër virtual do të kishte fuqi të ngjashme me një njeri që shërben në të njëjtin pozicion, por do të ishte i programuar për të bërë zgjedhje e zgjidhje bazuar në një algoritëm të Inteligjencës Artificiale. Shqipëria duket se po hedh një hap të rëndësishëm drejt modernizimit dhe transparencës së qeverisjes përmes teknologjisë! BE i ka kërkuar vendeve të Europës të hartojnë Strategjinë Kombëtare të Inteligjencës Artificiale dhe të koordinohet bashkëveprimi për aplikimin e saj. Kjo gjë kërkon ngritjen e strukturës përkatëse të Inteligjencës Artificiale në çdo vend që të menaxhojë aplikimin e saj në përputhje me rregullat e vendosura nga BE.  Një vend nuk mund të implementojë një soft apo produkt të Inteligjencës Artificiale të ndërtuar nga individë apo kompani private të specializuara në këtë fushë pa u kontrolluar e liçensuar nga qendra përkatëse shtetërore e Inteligjencēs Artificiale, e cila duhet të përbëhet nga specialistë shumë të aftë për Inteligjencën Artificiale. Nqs nuk do të menaxhohet në këtë mënyrë atëhere mund të mendojmë se një Inteligjencë Artificiale e lënë jashtë kontrollit mund të jetë rrezik për njerëzit.