Rusia demonstroi aftësive ushtarake dhe ambiciet gjeopolitike të Rusisë në rendin e sotëm botëror mbipolar. Stërvitja “Zapad-2025” filloi të premten, më 12 shtator 2025 dhe përfundoi të martën, më 16.09.2025.
Putin shfaqet në stërvitje me 100,000 trupa pranë kufirit të NATO-s
Sipas Presidentit rus Vladimir Putin, 100,000 trupa morën pjesë në stërvitjet e fundit të përbashkëta ushtarake midis Rusisë dhe Bjellorusisë. “Sot po zhvillojmë pjesën e fundit të stërvitjes strategjike Zapad-2025 (Perëndimi-2025)”, tha Putin të martën, më 16 shtator 2025, në televizionin shtetëror rus gjatë një vizite të papritur në stërvitje. Putin deklaroi më tej se “100,000 trupa” po merrnin pjesë në stërvitje, disa prej të cilave u mbajtën jo shumë larg kufijve të NATO-s.
Afërsisht 10,000 sisteme armësh
Putin u shfaq në poligonin e stërvitjes Mulino në rajonin Nizhny Novgorod të Rusisë të martën, i shoqëruar nga Ministri i tij i Mbrojtjes Andrei Belousov dhe anëtarë të Shtabit të Përgjithshëm. Ai mbante veshur një uniformë ushtarake – një ngjarje jashtëzakonisht e rrallë. Stërvitjet po zhvillohen në 41 poligone stërvitjeje, tha Putin. “Afërsisht 10,000 sisteme armësh dhe pjesë të pajisjeve ushtarake do të vendosen.”
Duke iu referuar aleancës midis Rusisë dhe Bjellorusisë, Putin shtoi se ushtrimet synojnë të zmbrapsin “agresionin e mundshëm kundër Shtetit të Unionit”.
Sipas Ministrisë së Mbrojtjes Ruse, ajo përfshinte “përdorimin masiv të dronëve” dhe “mjeteve të luftës elektronike”. Belousov tha se “përvoja e fituar në frontin ukrainas” u mor në konsideratë. Trupat e dislokuara po stërviten për të “mbrojtur kundër agresionit ushtarak në shkallë të gjerë” në “tre fronte dhe në Arktik”.
Trafiku ajror ishte i kufizuar
Agjencia shtetërore e lajmeve Tass raportoi, duke cituar Kremlinin, se morën pjesë gjithashtu “kontingjente ushtarake” nga Bangladeshi, si dhe ushtarë nga Burkina Faso, Kongo dhe Mali.
Sipas Bjellorusisë, shumica e ushtrimeve po zhvillohen në lindje të kryeqytetit bjellorus Minsk, rreth 170 kilometra larg kufirit me Lituaninë, anëtare të BE-së dhe NATO-s. Polonia, Lituania dhe Letonia kanë shtrënguar masat e tyre të sigurisë dhe kanë kufizuar trafikun ajror për shkak të manovrave. Polonia gjithashtu urdhëroi mbylljen e kufirit të saj me Bjellorusinë. NATO deklaroi se ushtrimet nuk paraqesin një “kërcënim të menjëhershëm ushtarak”.
Përdorimi i armëve bërthamore taktike është praktikuar edhe gjatë manovrave
Sipas udhëheqësit bjellorus Aleksandër Lukashenko, Rusia dhe Bjellorusia kanë praktikuar gjithashtu përdorimin e armëve bërthamore taktike gjatë ushtrimeve të tyre të mëdha të përbashkëta.
“Ne po praktikojmë gjithçka atje”, citoi agjencia shtetërore e lajmeve Belta të thoshte Lukashenko të martën, 16.09.2025, ditën e fundit të manovrave “Zapad” (Perëndimi). Spektri varionte nga ushtrimet me armë të vogla konvencionale deri te përdorimi i kokave bërthamore. Perëndimi është gjithashtu i vetëdijshëm për këtë. “Por ne nuk kemi ndërmend të kërcënojmë askënd me to”, shtoi Lukashenko.
Sipas Ministrisë së Mbrojtjes të Bjellorusisë, manovrat pesë-ditore përfshinin gjithashtu një provë të raketës hipersonike ruse me rreze të mesme veprimi Oreshnik. Rusia e përdori për herë të parë këtë armë në luftën kundër Ukrainës në nëntor 2024. Presidenti rus Vladimir Putin kishte deklaruar se raketat mund të vendoseshin në Bjellorusi në gjysmën e dytë të vitit 2025. Ministria e Mbrojtjes e Rusisë njoftoi gjithashtu se bombarduesit strategjikë Tu-160 kishin praktikuar lëshimin e raketave lundruese mbi Detin Barents. Flota Veriore Ruse, Flota Baltike dhe trupat në enklavën e Kaliningradit thuhet se morën pjesë gjithashtu në manovra.
Mirëpriten vëzhguesit amerikanë
Shefi i Shtabit të Përgjithshëm bjellorus, Pavel Muraviyko, tha gjithashtu në një përmbledhje të manovrave të martën, më 16.09.2025, “kolegët tanë rusë ndanë përvojën e tyre luftarake me ne”. Detyrat më të rëndësishme të manovrave përfshinin “planifikimin dhe testimin e përdorimit të armëve bërthamore jo-strategjike, si dhe vlerësimin dhe lëshimin e kompleksit të raketave mobile Oreshnik”. Pamjet e këtyre ushtrimeve nuk u publikuan. Në nëntor, Rusia përdori raketën e supozuar të re kundër një objektivi në qytetin ukrainas të Dniprosë, gjë që u pa si një përpjekje për frikësim. Pas kokave bërthamore ruse dhe raketave Iskander, raketa me rreze të mesme veprimi Oreshnik thuhet se tani po vendoset edhe në Bjellorusi.
Ministri i Mbrojtjes i Bjellorusisë, Viktor Khrenin, të hënën, më 15.09.2025, priti dy vëzhgues ushtarakë amerikanë në bazën ushtarake Borisov në verilindje të Minskut, midis tyre atasheu ushtarak i Ambasadës Amerikane në kryeqytetin Bjellorusi, i cili e falënderoi Khrenin në rusisht për ftesën. Khrenin u tha atyre se do t’u tregohej gjithçka që i interesonte. Vëzhgues nga dy shtete të tjera anëtare të NATO-s, Turqia dhe Hungaria, si dhe nga 20 vende të tjera, përfshirë Kinën, Etiopinë dhe Indonezinë, thuhet gjithashtu se kanë vëzhguar stërvitjet në Borisov.
Zëvendësministri rus i Mbrojtjes, Yunus-Bek Yevkurov, ishte gjithashtu i pranishëm. Disa reporterë radiofonikë perëndimorë u ftuan gjithashtu për të vëzhguar se si ushtarët rusë dhe bjellorusë praktikonin asgjësimin e kundërshtarëve me tanke, avionë luftarakë dhe helikopterë, dronë dhe këmbësori. Në fund, pati një paradë tankesh dhe automjetesh të blinduara ruse që mbanin flamurin trengjyrësh rus; kullat e tyre ishin të mbrojtura nga kafaze kundër sulmeve me dronë, një mësim i nxjerrë nga lufta kundër Ukrainës.
Pajtimi amerikano-bjellorus
Edhe pse Bjellorusia, ndryshe nga Rusia, kishte ftuar edhe vëzhgues ushtarakë perëndimorë në Zapad, ushtria e Minskut e portretizoi vizitën amerikane si një surprizë: Kush mund ta kishte imagjinuar se me çfarë do të fillonte një ditë tjetër manovrash, shkroi ajo në Telegram. Sipas agjencisë së lajmeve Reuters, një oficer ushtarak i vendosur në Ukrainë udhëtoi në Zapad-2021. Manovrat më vonë dukeshin si përgatitje për pushtimin e Ukrainës në vitin 2022.
Tani, vizita e dy vëzhguesve ushtarakë duket se është një kthesë e re në afrimin amerikano-bjellorus. Javën e kaluar, i dërguari i Presidentit Donald Trump, John Coale, udhëtoi në Minsk për herë të dytë; ai solli me vete, së bashku me një letër ditëlindjeje nga Trump dhe butona manshete, lajmin se sanksionet kundër linjës ajrore shtetërore Belavia ishin hequr.
Manovrat u zhvilluan në sfondin e tensioneve të larta me NATO-n.
Sipas ekspertëve ushtarakë perëndimorë, stërvitja synon gjithashtu të frikësojë evropianët. Disa ditë më parë, Polonia dhe NATO rrëzuan dronë të dyshuar rusë që kishin hyrë në hapësirën ajrore polake. NATO është e fuqishme dhe do të mbrojë çdo centimetër të teritorit. Oficerët amerikanë vëzhguan një pjesë të stërvitjes të hënën si vëzhgues zyrtarë. Kjo shihet si një shenjë e afrimit midis SHBA-së Bjellorusisë. Administrata amerikane nën Presidentin Donald Trump lehtësoi disa sanksione kundër Bjellorusisë javën e kaluar pasi qeveria në Minsk liroi më shumë se 50 të burgosur, përfshirë disa shtetas të huaj.
Rusia do të ligjërojë aneksimin e Ukrainës Lindore dhe përfundimin e Luftës në Ukrainë me dhunë në kushtet që diplomacia nuk po arrin rezultat.
Ukraina po i reziston me heroizom prej tre vjetëve forcës ushtarake të Rusisë. Shtetet evropiane është e domosdoshme ta mbështesin edhe më shumë. Amerika zbaton politikën që Ukraina dhe evropianët të vendosin vetë për përfundimin e luftës dhe marrëveshjen për paqe. Por pa mbështetjen amerikane nuk mund të arrihet ky qëllim.
Politika amerikane dhe marrëdhëniet e Trump mit Putin, vënë në dukje se Trump është personi që mund të ndikojë në përfundimin e Luftës në Ukrainë. Ukraina dhe evropianët është me dobi që të bashkëpunojnë dhe të mbështesin Trump në bisedimet me Putinin.
