Një shumicë e qartë e francezëve nuk duan ekstremistët e krahut të djathtë në pushtet. Dhe ata nuk i besojnë Marine Le Pen. Pavarësisht të gjitha bisedave për “de-diabolizimin” të RN, ajo u shfaqet votuesve si një ujk në petkun e deleve, ose më mirë akoma, si akrepi në fabulën e famshme të bashkatdhetarit të saj La Fontaine, i cili në një moment vret bretkosën e dobishme, naive me fjalët e tij: “Po, kjo është vetëm natyra ime.”
Më 7 korrik 2024, në raundin e dytë të zgjedhjeve parlamentare franceze u bë e qartë se shumica e francezëve me sa duket do të “udhëzohej dhe këshillohej” (Marine Le Pen) nga 25-vjeçarja Mbappe sesa nga neofashistët e BE-së -armikja Le Pen.
Një fitore për kampin e majtë-liberal.
Në fund, rezultatet e votimit ironizuan të gjitha sondazhet e mëparshme: nuk ishin ekstremistët e djathtë ata që fituan zgjedhjet ose do të jenë edhe kryeministër, por qendra e majtë. Nga ana tjetër, pati një disfatë të qartë për ekstremistët e djathtë, të cilët, ndryshe nga të gjitha parashikimet, fituan vetëm një të katërtën e vendeve në parlament (143).
Ky është të paktën një sukses i pjesshëm për presidentin dhe një fitore e madhe për kampin e majtë-liberal në Francë, i cili do të arrinte në rreth 350 vende nëse mblidhen vendet e aleancës së krahut të majtë (Nouveau Front Populaire, 182) dhe ato i Ansamblit të aleancës presidenciale (168). Nëse mblidhni të gjitha partitë e krahut të djathtë, ato kanë vetëm 200 vende.
Gjithçka është edhe më serioze, sepse pjesëmarrja në votime ishte pothuajse 67 përqind, më e larta në dekadat e fundit.
Refleksi republikan
Për disa, ky rezultat ishte ndoshta një surprizë e vërtetë. Por kishte edhe një këndvështrim tjetër. Fitorja zgjedhore e kampit të qendrës së majtë ishte versioni më i mundshëm, nëse dikush do të kishte ruajtur njëfarë maturie përballë një situate të ngarkuar histerike, me supozime të nxituara dhe pseudosiguri.
Një gjë është e qartë: nëse gjërat kërcënojnë të bëhen serioze, mund të mbështeteni në mobilizimin e Republikës Franceze.
Edhe nëse votuesve u pëlqen të hedhin votat për Le Pen në shenjë proteste, siç bënë disa javë më parë në zgjedhjet evropiane, një shumicë e qartë e francezëve gjithmonë votojnë kundër ekstremistëve të krahut të djathtë dhe, nëse është e nevojshme, për presidentë jopopullorë.
Ky është pikërisht refleksi republikan në të cilin u mbështet Macron me vendimin e tij për të shpërndarë parlamentin më 9 qershor. Deri më tani e majta ishte e ndarë për dallimet e mendimeve, por tani është bashkuar.
Një shumicë e qartë e francezëve nuk duan ekstremistët e krahut të djathtë në pushtet. Dhe ata nuk i besojnë Marine Le Pen. Pavarësisht të gjitha bisedave për “de-diabolizimin” (Le Pen për Le Pen) të RN, ajo u shfaqet votuesve si një ujk në petkun e deleve ose, më mirë akoma, si akrepi në fabulën e famshme të bashkatdhetarit të saj La Fontaine, i cili në një moment vret bretkosën e dobishme, naive me fjalët e tij: “Po, kjo është vetëm natyra ime.”
Në frëngjisht ekzistojnë fjalët “sage” dhe “sagesse”, të cilat përshkruajnë zgjuarsinë e guximshme në kontrast me “maturinë” (mbi) të kujdesshme. Vendimi i Macron ishte i guximshëm dhe dëshmon se pasardhësi i supozuar i elitës së përmbajtur ka një kuptim më të mirë të votuesve të tij se shumica e të tjerëve. Dhe shumë më tepër besim tek ata.
1789 dhe 1940: Ekstremistët e majtë dhe të djathtë nuk janë të njëjtë
Votuesit francezë bënë diçka të dytë po aq të qartë: në zonat ku pati një balotazh midis një kandidati nga Fronti i Ri Popullor social-demokrat i majtë (NFP) dhe një kandidati nga RN e Le Pen-it, katër nga pesë vendimet shkuan në NFP. “Ansambli” i majtë-liberal i Macron fitoi tre nga katër përballjet me RN dhe, për habinë e të gjithëve, ishte në gjendje të arrinte pothuajse pas NFP me 168 deri në 182 vende.
Megjithatë, situata është e ndryshme për partinë pasardhëse të Gaullistëve Le Républicains (LR), e cila u godit rëndë nga RN. Edhe pse sondazhet dhe parashikimet tuaja të para janë ende të disponueshme pas mbylljes së votimeve në 60 premtoi deri në 68 vende, në fund kishte vetëm 46. Shumë vende iu humbën kandidatëve të RN – ndoshta edhe sepse liderët e partive kishin flirtuar hapur me një aleancë me Le Pen gjatë fushatës zgjedhore.
Mesazhi më i rëndësishëm nga e diela është se ekstremistët e majtë dhe të djathtë nuk janë njësoj, se aleanca heterogjene NFP nuk është homologu i “ekstremistëve të majtë” të RN, por se ka një ndryshim të madh.
Fronti i Ri Popullor bazohet në “idetë e vitit 1789” – “liri, barazi, vëllazëri” – republikë dhe demokraci. Në gjuhën e Revolucionit Francez dhe të Francës politike, është një aleancë e sans-culottes, jakobinëve dhe xhirondës kundër një partie që qëndron për kundërrevolucionin, Action Francaise dhe Vichy, aleancën e reaksionit katolik dhe fashizmit.
Me përjashtim të disa njerëzve në të majtë, njerëzit janë qartësisht pro-evropianë. Prandaj, Franca mbetet lojtari i fortë në Bruksel.
Dështimi flagrant i shumë mediave
Mbizotëronte raportimi histerik: “Si Emmanuel Macron po ia dorëzon vendin radikalëve të djathtë,” Spiegel mendoi se duhej të shpjegonte dhe titulloi “A po bie Franca?: “Skenarët më të mundshëm janë të gjithë po aq shqetësues.”
Flitet për “vendime të paarsyeshme”. Këshilltarët e rraskapitur citohen të bërtasin nga galeria se Macron e ka llogaritur gabim. Franca mund të përballet me një krizë politike, të cilën nuk e ka parë që nga viti 1968. Francezët kanë një term për “analiza” të tilla: trazirat gjermane.
Reagimet në Gjermani tregojnë kuptimin e dobët të politikës dhe teorisë politike këtu. Njerëzit në këtë vend nuk e kuptojnë trupin politik të Republikës Franceze.
Sido që të jetë, ka shpresë se francezët mund të bëhen pak më gjermanë, se tani duhet të mësojnë nga gjermanët dhe mësoni të ashtuquajturat virtytet Republikane Federale të ndërtimit të koalicionit dhe aftësinë për të bërë kompromis.
Ndoshta, anasjelltas, gjermanët duhet të mësojnë nga Franca se “stabiliteti” është një vlerë relative dhe nuk zëvendëson angazhimin e qytetarëve, citoyenneté.
Vendimi i Macron
“Pyetja ishte; çfarë doni, kush duhet ta sundojë këtë vend? Për t’iu përgjigjur kësaj, unë ia dhashë votën francezëve. Prandaj, rezultati në mbrëmjen e raundit të dytë të votimit nuk do të jetë faji i një individi. do të jetë faji i vetë francezëve përgjegjës për këtë”, – tha vetë presidenti një javë para zgjedhjeve. Presidenti francez bëri gjënë e duhur. Ai i zgjoi francezët nga letargjia e tyre dhe u dha një tronditje pozitive.
Ideja për politikën si veprim në kushte rreziku dhe rreziku dështimi është konfirmuar nga zgjedhjet franceze. Politika e mirë nuk ekziston pa rrezik dhe jo pa mençuri politike.
Në frëngjisht ekzistojnë fjalët “sage” dhe “sagesse”, të cilat përshkruajnë zgjuarsinë e guximshme në kontrast me “maturinë” (mbi) të kujdesshme. Vendimi i Macron ishte i guximshëm dhe dëshmon se pasardhësi i supozuar i elitës së përmbajtur ka një kuptim më të mirë të votuesve të tij se shumica e të tjerëve. Dhe shumë më tepër besim tek ata.
Macron vjen nga e majta dhe vjen nga ideja e mobilizimit: “La République en marche”. Nuk do të jetë shumë e vështirë për të që në fund të krijojë një aleancë ylberi nga komunistët te republikanët konservatorë kundër armiqve ekstremistë të krahut të djathtë të republikës.
Përfundimi
Zgjedhjet e së dielës tregojnë se mbidramatizimi i politikës nga media mjegullon pikëpamjen tonë për realitetet.
Praktikisht, vlerësimet fillestare të vëzhguesve flasin për një “riparlamentarizim” të Republikës së Pestë. Macron do të duhet të heqë dorë nga pushteti. Megjithatë, kjo do të kundërshtonte të gjitha përvojat e “sundimit princëror demokratik” në shekullin e 21-të, ne do të shohim.
