Kush ka një shtëpi të dytë, apo të tretë, duke filluar nga Janari 2026, do të paguajë taksa më të larta, si dhe tatim për grupet vulnerable. Qeveria ka parashikuar që në vitin e ardhshëm të miratojë ligjin e ri për taksën mbi pasuritë e paluajtshme, i cili do të hyjë në fuqi pas përfundimit të votimeve të 2025 . Parashikohet që taksa për ndërtesën të variojë nga 0.1% -0.2% e vlerës së saj, nga 0.05% që është aktualisht, pra nga 2 deri në 4-fishim. Formulën e re të llogaritjes së vlerës së taksës së apartamenteve sipas sipërfaqeve, qyteteve dhe zonave ku ndodhet.
Kush ka një shtëpi të dytë, apo të tretë, duke filluar nga viti 2026, do të paguajë taksa më të larta. Qeveria ka parashikuar që në vitin e ardhshëm të miratojë ligjin e ri për taksën mbi pasuritë e paluajtshme. Nga shifrat rezulton se një në tre banesa ose mbi 356 mijë të tilla janë bosh në të gjithë territorin e vendit. Kjo sipas ekspertëve ka shumë arsye, nga emigrimi, blerja e shtëpive të pushimit edhe për shkak se shumë qytetarë në vend kanë në pronësi dy ose më shumë prona.
“Këto të ardhura do të sigurohen nëpërmjet rishikimit të sistemit tatimor mbi këto pasuri, rritjes së eficiencës së Kadastrës Tatimore, si dhe rishikimit të përjashtimeve të shumta nga këto taksa, përfshirë edhe rishikimin e tarifës së taksës për kategori të caktuara rezidenciale, apo disponim të pasurive rezidenciale të dyta dhe të treta”,- thuhet në strategjinë e Ministrisë së Financave 2024-2027. Në strategjinë afatmesme të të ardhurave thuhet gjithashtu se nga kjo taksë nuk do të përjashtohet asnjë kategori, madje edhe grupet vulnerabël do ta paguajnë, pasi kompensimi i tyre do të bëhet në një formë tjetër.“Duke qenë se të ardhurat nga taksa mbi pasuritë e paluajtshme përbëjnë burimin kryesor të të ardhurave të pushtetit vendor, është e nevojshme që përjashtimet të mbahen në nivele minimale dhe ndërkohë, lehtësirat tatimore për grupet vulnerabël duhet të ofrohen nëpërmjet mekanizmave dhe formave të tjera”,- thuhet në strategji. Përmes këtyre ndryshimeve Ministria e Financave thotë se do të garantohet rritja e të ardhurave nga kjo taksë.
Në strategjinë afatmesme të të ardhurave thuhet gjithashtu se nga kjo taksë nuk do të përjashtohet asnjë kategori, madje edhe grupet vulnerabël do ta paguajnë, pasi kompensimi i tyre do të bëhet në një formë tjetër.
“Aktualisht, taksa mbi pasuritë e paluajtshme në Shqipëri kontribuon në masën 0.3% të PBB-së, ndërkohë që të ardhurat mesatare që gjenerohen nga taksa e pronës në vendet e tjera të rajonit janë rreth 0.8% e PBB-së”,- thotë Ministria e Financave. Në 8 muajit e vitit buxheti i shtetit ka përfituar nga taksa e pasurisë afro 55 milionë euro, nga 41 milionë euro që ishte vlera vjet e arkëtuar vjet. Taksimi i ndërtesave bazuar me vlerën e tregut ku do merren për bazë çmimet e reja të referencës pritet të zbatohet nga viti 2026. Pas Tiranës që ka çmimet e reja referuese nga vjet, ka nisur puna për vlerat e reja të referencës në të gjithë vendin.
Puna për taksën e re të pronës ka nisur që vitin e shkuar, pasi u hodh në konsultim publik projektligji për taksimin e pasurive të paluajtshme, në të cilin parashikohet që taksa për ndërtesën të variojë nga 0.1% -0.2% e vlerës së saj, nga 0.05% që është aktualisht, pra nga dy deri në katërfishim. Edhe pse ende nuk është konkretizuar në draft thuhej se për banesën e parë, qytetarët përfitojnë zbritje nga taksa.
Formulën e re të llogaritjes së vlerës së taksës së apartamenteve
Shembulli:
Një pronar zotëron një apartament me sipërfaqe 70 m2, ku çmimi mesatar i zonës ku ndodhet vlerësohet të jetë 1,250 euro për metër katror. Vlera e shtëpisë është 87,500 euro. Formula e re parashikon që vlera e patatueshme për Tiranë të jetë 4,5 milionë lekë. Në këtë rast në vlerë zbritja është 40,178 euro (e llogaritur me kursin e këmbimit 112 lekë). Ndërsa vlera e tatueshme e shtëpisë është 44,872 euro. Dyshemeja e takës do të jetë 0,1% dhe taksa për t’u paguar 44,8 euro në vit. Ndërsa me nivelin e ri të taksë prej 0,1% një familje që zotëron një shtëpi të dytë, duke llogaritur vlerën e shtëpisë me çmimin fiskal 1,250 euro për metër katror (vlerë që merr Financa për shembull) do të paguajë në vit 87,5 euro apo 9,187 lekë në vit. Me nivelin aktual të taksës 0,05% për një apartament me sipërfaqe 70 m2 e llogaritur me çmimin fiskal prej 1,250 euro për metër katror do të paguante 4,593 lekë në vit. Detyrimi për t’u paguar pas 1 janarit 2026 do të jetë dyfish më i lartë.
