Prof. Dr. Abdyl Sinani

Një listë e aditivëve të ushqimit për të shmangur

Aditivët e ushqimit luajnë një rol të rëndësishëm. Ato ndihmojnë për të ruajtur freskinë e ushqimit (që të mos prishet) si dhe për të përmirësuar strukturën e saj: aromën dhe ngjyrën.

5 arsye për të shtuar aditive në ushqime:

Mbajtja e konsistencës së produktit – për këtë qëllim përdoren emulgatore të ndryshme për të parandaluar prishjen e ushqimit dhe stabilizatorë për të ruajtur cilësinë e ushqimit.
Zakonisht përdorën alginata të ndryshëm: lecithin, pektin, monoglicerinë dhe digliceride dhe përdoren në industri si: brumë maja, salcë për sallatë, akullore, djathë i përpunuar, çokollatë.
2. Për të përmirësuar ose ruajtur profilin ushqyese të ushqimit – në ketë mënyrë përdoren vitamina dhe minerale të ndryshme si: acid folik, vitamina C, vitaminë B2, Vitamina B3, kalcium dhe hekur. Zakonisht përmirësojnë profilin ushqyese të drithërave, miellit, lëngjeve të frutave dhe produkteve të qumështit.
3. Parandalimi i prishjes së ushqimit – konservantët luajnë një rol të madh në ushqim për të penguar procesin e kalbjes, e cila ndodh si rezultat i ndotjes nga bakteret, kërpudhat, majatë, apo ekspozimit të tepërt të ajrit. Aditivët janë përdorur shpesh për këtë qëllim me propionik dhe kripërat e saj, acid Askorbik (vitaminë C), benzoate, nitrite dhe nitrate, acid limoni, që i shtohen bukës, biskotave, djathit, yndyrnave, vajrave, patateve të skuqura, mishit, pijeve të ndryshme.
4. Sigurojnë rritjen e brumërave dhe e rregullojnë aciditetin / alkalitetin e ushqimit – aditivët që përdoren për këtë qëllim janë :bikarbonat natriumi (i njohur gjerësisht si sode buke), acid limoni, acid fosforik, acid laktik dhe tartaric,që përdoren për të prodhuar ëmbëlsira, produkte furre, biskota, biskota dhe pije.
5. Mbrojtja dhe përmirësimi i përbërësit natyral dhe / ose ngjyrat e ushqimit – për këtë qëllim, në :industrinë ushqimore, ëmbëltore, ëmbëlsirat, produkte furre, reçelna dhe marmelatë përdoren zakonisht; aspartame, sakarinë, karamel, glutamate natriumi.

Kontradiktat në lidhje me aditivët e ushqimit

Polemikat rreth aditivëve të ushqimit janë në lidhje me sigurinë ose me sasinë dhe llojin e aditivëve që nuk do të dëmtojnë shëndetin e njeriut. Siguria e përdorimit të aditivëve në industrinë ushqimore është bërë e diskutueshme pasi disa studime kanë treguar se përdorimi i aditivëve mund të shkaktojë ndryshime degjenerative dhe të rrisë rrezikun në forma të caktuara të kancerit si dhe mund të shkaktojë reaksione alergjike.

Këtu është një listë e aditivëve të lartë të ushqimit për të shmangur:

Sheqernat artificiale

Aspartame- (E951) më popullor i njohur si Nutrasweet dhe Equal, gjendet në ushqime të etiketuara “dietë” ose “pa sheqer. Aspartame – është një neurotoksin dhe kancerogjen. Njihet si përkeqësues i inteligjencës si dhe ndikon në kujtesën afatshkurtër. Përbërësit e këtij ëmbëlsuesi toksik mund të çojnë në një shumëllojshmëri të gjerë të sëmundjeve përfshirë; tumorin e trurit, sëmundjet si limfoma, diabeti, skleroza e shumëfishtë. Ai përdoret në prodhimin e bukës, çamçakëzit, xhelatinës, budingut, çajit akull, vitaminave të mishit, pastës së dhëmbëve.

Shurup misri fruktoza

Shurup i lartë fruktoza misri (HFCS) rrit nivelin e kolesterolit “të keq” LDL si dhe kontribuon në zhvillimin e diabetit dhe në dëmtimin e indeve, ndër efektet e tjera të dëmshme.

Përdoret në ushqimet e përpunuara: bukë, karamele, yogurte, salcë, dresings sallatë, perime të konservuara, drithëra.

Glutamat monosodium (MSG / E621)

MSG është një aminoacid i përdorur në supë, salcë, patate të skuqura, si dhe në shumë ushqime restoranti. Studimet tregojnë se konsumi i rregullt i MSG mund të rezultojë në efekte negative anësore të cilat përfshijnë depresionin, çorientimin, dëmtimin e syrit, lodhjen, dhimbjen e kokës dhe obezitetin. MSG prek rrugët neurologjike të trurit.

Ai gjendet në ushqim kinez (Sindromi i Restorantit Kinez) në snacks, patate të skuqura, cookies, seasonings, shumicën e produkteve Campbell Soup, darka të ngrira dhe mish dreke.

Trans yndyra

Trans yndyra përdoret për të përmirësuar dhe për të zgjatur qëndrueshmërinë e produkteve ushqimore si dhe është një ndër substancat më të rrezikshme që mund të konsumoni. Ai gjendet në ushqime të shpejta të ngrira si dhe në ushqime të përpunuara të bëra me margarinë ose vajra vegjetale pjesërisht të hidrogjenizuara. Yndyrnat trans formohen nga një proces i quajtur hidrogjen. Studime të shumta tregojnë se trans yndyra rrit nivelin e kolesterolit ”të keq” LDL por zvogëlon kolesterolin “e mirë” HDL ; rrit rrezikun e sulmeve të zemrës, sëmundjeve të zemrës dhe goditjeve, si dhe kontribuon në rritjen e inflamacionit, diabetit dhe problemeve të tjera shëndetësore.

Gjendet në margarinë, patate të skuqura, krackers, buke, ushqime të shpejta.

Ngjyruesit e zakonshëm të ushqimit

Studimet tregojnë se ngjyrosjet artificiale që gjenden në sodë, lëngje frutash dhe salcë sallate, mund të kontribuojnë në problemet e sjelljes te fëmijët dhe të çojnë në një reduktim të ndjeshëm në IQ . Studimet e kafshëve kanë lidhur disa ngjyresa ushqimore me kancerin. Kini kujdes për këto:

Blu 1 dhe Blu 2 (E133)

Ndalohen në Norvegji, Finlandë dhe Francë. Mund të shkaktojnë dëme kromozomale.

Gjenden në karamele, drithëra, pije joalkoolike, pije sportive dhe ushqime manaresh.

Ngjyra e kuqe 3 (gjithashtu E kuqja 40 – një ngjyrë më aktuale) (E124)

Ndaluar në vitin 1990 pas 8 viteve debat nga përdorimi në shumë ushqime dhe në produkte kozmetikë. Kjo ngjyrë vazhdon të jetë në treg derisa furnizimet të mbarojnë! Është provuar se shkakton kancerin e tiroides dhe dëmtimet kromozomale në kafshët laboratorike, gjithashtu mund të ndërhyjë me transmetimin e tru-nervit.

Gjendet në koktejle frutash, qershi maraschino, përzierje, byrek, qershi, akullore, karamele, produkte buke dhe më shumë!

Verdha 6 (E110) dhe Tartrazina e Verdhë (E102)

Rritin numrin e tumoreve të veshkave në kafshë laboratorike, mund të shkaktojnë dëme kromozomale.

Gjenden në djathë, bukë, makarona, karamele, pije të gazuara, limonadë dhe më shumë!

Sulfit natriumi (E221)

Konservues që përdoret në prodhimin e verës dhe në ushqime të tjera të përpunuara. Sipas FDA, afërsisht 1 në 100 vetë është i ndjeshëm ndaj sulfiteve në ushqim. Shumica e këtyre individëve janë astmatikë, duke sugjeruar një lidhje midis astmës dhe sulfiteve. Individët të cilët janë të ndjeshëm ndaj sulfit mund të përjetojnë dhimbje koke, probleme me frymëmarrjen dhe skuqje. Në raste të rënda, sulmet mund të shkaktojnë vdekje duke mbyllur rrugët ajrore krejtësisht dhe duke çuar në arrest kardiak.

Gjendet në verë dhe fruta të thata.

Nitrat natriumi

Nitrat natriumi përdoret si ruajtës, ngjyrues dhe aromatizues në proshutë, proshutë, mish dreke, viçi të kripur, peshk të tymosur dhe në mishra të tjerë të përpunuar. Ky përbërës, i cili duket i padëmshëm, në të vërtetë është shumë kancerogjen pasi ndërhyn në sistemin tretës të njeriut. Atje, ajo formon një shumëllojshmëri të komponimeve nitrosamine që hyjnë në qarkullimin e gjakut dhe shkaktojnë ngacmime në organet e brendshme: në mëlçi dhe pankreas në veçanti. Nitriti i natriumit konsiderohet gjerësisht si një përbërës toksik. Por pse industria ende e përdor atë? Pasi është në të vërtetë një ndreqës i ngjyrave.

Gjendet në proshutë, mish dreke, mish i kripur, peshk i tymosur ose në ndonjë lloj tjetër mishi të përpunuar, por sasia asnjëherë nuk duhet te kalojë 200 ppm për kilogram.

BHA dhe BHT (E320)

Hidroksianisoli i butiluar (BHA) dhe hidroksitolueni i butiluar (BHT) janë konservues që gjenden në drithëra, çamçakëzë, patate të skuqura dhe vajra bimore. Ky ruajtës i zakonshëm mbron ushqimet nga ndryshimi i ngjyrës. Ndikon në sistemin neurologjik të trurit, ndryshon sjelljen dhe ka potencial për të shkaktuar kancer. BHA dhe BHT janë oksidantë të cilët formojnë komponimet reaktive që shkaktojnë kancer në trupin tuaj.

Gjenden në patate, çamçakëz, drithëra buke, salsiçe të ngrira, oriz të pasuruar, sallatë, karamele.

Dioksidi i squfurit (E220)

Nuk rekomandohet për konsum nga fëmijët. Organizata Ndërkombëtare e Punës këshillon shmangien e E220, nëse vuani nga konjunktiviti, bronkiti, emfizema, astma bronkiale ose sëmundja kardiovaskulare.

Gjendet në birrë, pije joalkoolike, fruta të thata, lëngje, verë, uthull, dhe në produktet e patateve.

Kromi i kaliumit

Një shtesë që përdoret për të rritur vëllimin në disa miell të bardhë, bukë dhe rrotulla; është i njohur për kromatin e kaliumit që shkakton kancer në kafshë. Edhe sasi të vogla të tij në bukë, mund të krijojnë probleme për njerëzit.

Gjendet në bukë.

1.Nuk lejohen për përdorim, në miell ose bukë mbi 2,5G per kg

E339 Fosfati i natriumit
E340 Fosfati i kaliumit
E341 Fosfati i kalciumit

Listuar sipas Shtojcës IV të Direktivës 95/2 / EC925 dhe 926 Klor dhe dioksid klori
Përmirësues dhe agjentë zbardhues

2.Dioksidi i klorit është mutagjen [dmth është i aftë të shkaktojë mutacione dhe ndoshta, por jo domosdoshmërish, të veprojë si kancerogjen];

Janë të ndaluara në miell

.

3.Agene (triklorid azotike)
Përmirësues dhe agjent zbardhues

Pas studimeve që lidhin përdorimin e agjencisë ndaj çrregullimeve neurologjike në qen, në vitin 1950 një komitet i udhëhequr nga shefi i Mjekësisë Mjekësore të Ministrisë së Shëndetësisë, Sir William Jamieson, tha: “… duke pasur parasysh efektet e dëmshme për disa kafshë, komiteti mendon se përdorimi i agjentëve duhet të ndërpritet. ”

Ndaluar në BE dhe SHBA

4Azodikarbonomid
Përmirësues dhe agjent zbardhues

Mund të shkaktojë acarim të traktit gastrointestinal me hypermotility dhe diarre. Gëlltitja e zgjatur ose e përsëritur mund të ndikojë në veshkat dhe në sistemin endokrin (hypofunksioni tiroide)

Ndalohet në Evropë

5.Peroksid benzoyl
Përmirësues dhe agjent zbardhues

U ndalua në Britaninë e Madhe në 1997. 

6.924 Bromati kaliumi
Përmirësues dhe agjent zbardhues

Mund të shkaktojë dhimbje në stomak, nauze dhe diarre. Mund të zvogëlojë vitaminën E në miell. (Falsifikimi Ushqimit dhe se si të mundë atë, London ushqimit në Komisionin (1988)

“Bromati i Kaliumi është kancerogjen për njerëzit (Group 2b). Ndalohet në VENDIN TONE, por ende mund të jetë i pranishme në bukë ose në miell të importuar

Nuk është tërësisht përbërës i natyrshëm

 

Yndyrnat trans artificiale

Këto janë gjetur në yndyrna pjesërisht të hidrogjenizuara, p.sh. në disa margarinë, shkurtime dhe sende të etiketuara si yndyrë bimore.

“Trans-yndyrnat (ose acidet yndyrore trans) kanë një efekt të ngjashëm në kolesterolin e gjakut si yndyrna të ngopura; ato ngrenë llojin e kolesterolit në gjak që rrit rrezikun e sëmundjeve të zemrës.

 

Nga këto të dhëna shihet se përdorimi i këtyre aditiveve që dëmtojnë organizmin e njeriut del detyre për organet shtetërore ta intensifikojnë punën për kontrollin e aditiveve ushqimorë që futen në dogana.

Autoriteti kombëtar i ushqimit po bën kontrolle të vazhdueshme për të garantuar cilësinë dhe sigurinë ushqimore. Por është e domosdoshme qe shteti t’i sigurojë laboratorët me aparatet e nevojshme dhe specialistët teknologë.